Nỗi Nhớ Tháng 12

“Tháng Mười Hai má em bớt ửng hồng. Bước chân nhỏ chông chênh, lo sợ. Tháng Mười Hai chở em về nỗi nhớ. Có nỗi nhớ nào rơi qua kẽ tay…”

Tình cờ gặp mấy câu thơ của Gà Con trên mạng xã hội, bỗng thấy tâm trạng chênh chao như ngọn gió heo may về muộn. Có một chút gì đó nhớ nhung, luyến tiếc đang len lỏi mà không thể gọi thành tên…

Vẫn là nỗi nhớ, mà sao tháng Mười Hai về lại mang đến trong ta cái cảm giác hoang hoải... mênh mang đến vậy...!

Nhớ! Nhớ một vầng trăng lạnh! Có hôm, nửa đêm trèo lên sân thượng, y như kẻ mộng du, ngửa mặt nhìn trăng, thấy sảng khoái bởi cảm giác thoát ra khỏi cái quầng sáng đèn đường… Vậy mà, vẫn cứ thấy thiêu thiếu…! Thiếu một chút gì đó chưa thể gọi thành tên! Có những đêm trăng, giống như bị cuồng chân, đạp xe ra giữa cánh đồng, thoát hẳn tầm ảnh hưởng của những cột đèn cao áp… thấy thanh thoát hơn khi được một mình với trăng, với gió, với mùi hoai hoai của gốc rạ mùn… Hít đến căng lồng ngực rồi… lại vẫn thấy thiếu…! Thì ra, là thiếu những mảng tối của bóng cây! Ánh trăng tràn lan, mênh mang trên đồng khuya như soi thấu tâm can... Tự nhiên thấy thèm một chỗ tối để ẩn mình mà chẳng có. Đường về, trên con đê lộng gió, vô tình bắt gặp hai bạn trẻ bên nhau dưới ánh trăng lành lạnh. Chợt thấy tiêng tiếc!

Tháng Mười Hai về, là khi ta nhớ những buổi sớm mai đánh trâu ra bãi. Đánh độc một chiếc quần cộc trong cái rét đến tái tê, đành phải nằm rạp xuống lưng trâu, kẹp đùi vào hai bên hông trâu mà tìm hơi ấm. Lại có những ngày mưa thâm gió bấc, bấm chân trần trầy trượt trên đường, băng qua những cánh đồng lộng gió để đến ngôi trường huyện. Vậy mà, mắt vẫn liếc tìm được một cụm rau má, rồi nhổ vội, xõa nhanh trong nước ruộng để cho vào miệng, những mong xua đi cơn đói quặn lòng...

Nhớ cái cảm giác tê cóng thấu xương của những lần xách giỏ ra đồng bắt cá giá. Những chú rô ron vốn nhanh nhẹn là thế, trong làn nước buốt lạnh bỗng trở nên đờ đẫn, chỉ biết nép mình ẩn trong những hố chân trâu. Nhớ cả những buổi chiều hanh hao, cùng lũ bạn lấy đất sét nặn lò sưởi bé tí, chất đầy quả phi lao khô làm than, mỗi đứa cầm một lò trên tay, nheo mắt phồng mang thổi lửa. Để bây giờ ngồi nhớ…, vẫn còn cái cảm giác bị khói, bị bụi cay cay trong mắt.

Tháng Mười Hai về, là lúc những bông cỏ may tàn lụi. Dọc triền đê hay ngoài cánh bãi, cỏ may xơ xác, chỏng chơ chĩa những thân khô tua tủa lên trời. Họa hoằn lắm mới kiếm được một bông may cuối mùa còn giữ nguyên sắc tím.

Tháng Mười Hai của những ngày xưa ấy, làm gì được giống bây giờ. Bỗng thấy nhớ cái ổ rơm của ngày xưa, mấy anh em co ro cắp rắp ôm nhau, chỉ hở chút lưng thôi vẫn thấy rét đến không ngủ được…!

Tháng Mười Hai về mang theo cho ta thật nhiều kỷ niệm, đưa ta trở lại với những ngày xưa cùng bao nhiêu niềm thương, nỗi nhớ. Để bây giờ, ta chỉ có thể gọi về... nỗi nhớ Tháng Mười Hai!

Quốc Trung

Nắng Mùa Thu Về

Ngày cuối tuần nắng lên tranh thủ giặt giũ, phơi phóng hết một lượt quần áo, chăn màn. Mọi thứ ướp mùi nắng thơm rổn rảng khi ta áp mặt vào từng thớ vải, nhắm mắt hít hà như con trẻ.

Thời tiết năm nay thật lạ, hè còn lưu luyến quá đỗi nên nắng đầu Thu vẫn còn dư những đậm đà. Dù vậy, sau mỗi cơn mưa bất chợt, nắng ùa về reo ca nhẹ nhàng, tinh khôi, duyên dáng. Nắng Thu không bỏng rát, quáng quàng dữ dội như mùa Hạ mà êm, dịu tựa hơi thở, tựa cái trở mình bé thơ nhoẻn cười trong giấc ngủ. Nắng cứ ân cần quá đỗi, không gắt gỏng, không khó chịu mà làm mềm môi nhỏ, say mắt hiền, đong đưa tâm hồn dễ rung động. Cứ khiến người ta muốn chạm khẽ vào từng sợi nắng mỏng manh kia mà gõ nhịp cho rung ngân bản nhạc lúc giao mùa. 

Nắng chờn vờn nơi góc phố nhỏ, soi mình trên mảng tường vàng rêu ủ thời gian. Chấp chới bóng nắng phơi mình trên từng khóm, từng đốm lá nhỏ chơi vơi, chấp chiu, chờn vờn đang chơi trò ú tim tinh nghịch. Nắng lay động đu đưa theo mỗi làn gió Thu về mơn man. Góc tường xưa cũ bỗng nhiên hóa thành tấm gương soi tươi đẹp cho chị nắng vu vơ làm điệu ngắm mình. 

Nắng Thu đậu trên gian hàng bé xíu của bà cụ nơi góc phố cổ với ấm nước vối thơm nồng và hộp kẹo lạc giòn đượm. Bà tranh thủ lúc vắng khách, chỉnh đôi kính lão trên gương mặt, tỉ mẩn khâu lại chiếc cúc áo sụt chỉ cho người bạn đời. Nơi góc phố, nắng nheo nheo theo ánh mắt của bác xe ôm dòm vào những dòng chữ dõi nhìn tin tức. Nắng hân hoan và rạng rỡ biết bao. 

Sáng mai, mẹ dậy sớm bắt gặp nắng soi mình trên những bông hoa tươi bên cửa sổ. Hoa mùa Thu nhuộm tràn màu vàng mơ ngọt ngào. Em tung tăng tới trường, chợt thấy yêu thêm con đường đi học mình vẫn qua mỗi ngày. Nắng Thu dìu dịu, những vòm lá rung rinh cười đùa theo mỗi bước chân qua. 

Đến những thảm lá cũng ủ ấp trong mình màu của muôn nghìn tia nắng. Mùa lá rụng miên man dưới lòng đường, vỉa hè. Cơn gió heo may ùa về cuốn muôn chiếc lá tràn khắp mênh mang. Cõi lòng mỗi người không thể ngăn mình thôi bâng khuâng, thôi thổn thức trước vẻ đẹp dịu dàng đến nao lòng của khung cảnh thành phố bình yên. Sau cơn mưa mát lành, nắng hưng hửng xuất hiện, thành phố thanh sạch, trong trẻo vô chừng. Với mùa Thu, thật tự nhiên lòng người tựa như tự buông bỏ tất thảy nặng nề, trở nên trầm lắng hơn. Nắng giăng như mắc cửi, như tơ nhện chùng chình khắp phố phường. Ta nghe từ đâu đó sâu thẳm âm thanh của đất trời ngút ngát, cỏ cây xôn xao, gió hát thì thầm trong kẽ lá, nắng đung đưa theo nhịp. 

Nhìn nắng réo ran mà chạnh lòng nhớ những mùa nắng trong mắt bà. Giờ này hẳn bà đang phơi khoai, phơi lạc cho giòn tan con nắng. Thấy nắng ắt lòng bà sẽ vui theo từng mớ củ đượm đà để dành cho mùa đông cháu về có cái để rỉ rả ăn vui. Cháu hớn hở khi được bà chiêu đãi món khoai xéo nồng đậm yêu thương. Nắng Thu nhuộm kín tâm tình của người xưa cũ trong màu mắt vương khói tuổi già. 

Đạp xe cùng bạn đi giữa đồng lúa, nghe hương cốm mới lên thơm, cựa quậy mùi vị đặc trưng mùa Thu. Thật nồng nàn, thật lãng đãng mơ màng. Ta nghe trong gió thanh âm đồng lúa hát từ xa xưa. 

Mùa Thu về chợt muốn mang cõi lòng mình hong trong nắng cho dịu những nỗi niềm riêng mang. Muốn phơi giùm nỗi nhớ cho một người nơi phương xa lúc đưa bàn tay chạm vào nắng. Ắt người chốn xa xôi sẽ chùng chình mong ngóng về mùa Thu, về hương hoa sữa thoang thoảng đưa trên từng con phố nhỏ, về chút hơi may lẩn khuất trong chớm run rẩy dìu dặt của mùa. Ta sẽ gom tất cả vấn vương giữ lại, chờ một ngày đầy gió mà thả trôi xuôi dòng. 

Nắng Thu cứ ngọt ngào lên men nên dẫu chẳng thể đếm đong định lượng thì hãy cứ vun vén từng chút nắng cho mùa về sẽ mãi biết dịu dàng từ trong tim.. 

                                Thanh Tran (Trích tảng văn và nghệ Thuật)

Bố Ơi Con Nhớ Bố Nhiều Lắm!

Hôm qua mẹ mới gọi cho con Bố à, mẹ nhắc con ! con ơi mai giỗ bố rồi đó, mỗi lần Mẹ gọi cho con Mẹ đều khóc Bố à, Mẹ nói mẹ thương con lắm, cuộc sống gia đình khó khăn Mẹ chẳng có thể lo cho con được cái gì?

Ngày Bố mất con mới tuổi lên 10 ký ức của con về bố là một tờ giấy trắng đang viết dở dang những trang đầu tiên, con chỉ được nghe kể về bố qua những câu chuyện của Mẹ và bác Hoàng người bạn thân nhất của Bố mà thôi, Mẹ bảo con có đôi mắt của bố, bác Hoàng lại bảo con có cái tính hài hước, và đẹp trai của Bố nữa đó Bố

Bố à! ấy thế mà bố đã rời xa mẹ con và gia đình cũng được 15 năm rồi đúng không bố, thời gian trôi nhanh quá mà con tưởng như mới ngày nào,

Rất lâu rồi con mới tiếp tục viết về Bố, trong những năm tháng qua đã có quá nhiều chuyện xảy ra. Ai cũng có những điều mà bản thân không muốn đối mặt, thậm chí chỉ nghĩ thôi cũng không dám. Nhưng một khi đúng thời điểm cái gì đến thì sẽ đến, con đã phải rời khỏi nơi có ký ức của con và bố,bỏ nơi tuổi thơ lại phía sau và bước đi...con đã òa khóc như 1 đứa trẻ, có phải kết thúc này là một khởi đầu phải không hả bố?. 
Con luôn cảm nhận được mọi bước đi trên đường đời của con dường như đã có sự sắp đặt, con chỉ việc bước đi, buồn vui sướng khổ đều là trải nghiệm mà tương lai cần phải dùng tới. Thật bất ngờ khi con nhận ra rằng, dù bố đã mất được gần 15 năm, nhưng sau gần 15 năm bố vẫn có cách để lo cho con. Sắp tới con sẽ phải quyết định cho những cái mới cho cuộc đời con, nên con sẽ cố gắng và quyết tâm thực hiện để ở trên đó Bố vẫn yên tâm cho con trai

Con đang bước ra và thực hiện những điều mà Bố sẽ cãm thấy vui Bố à, thế giới ngoài kia có quá nhiều thứ chờ đợi con khám phá nhưng cũng chẳng ít gian nan và nghịch cảnh, nhưng bố hãy yên tâm, mở cánh cửa mới theo một chiều hướng tốt, chứ không phải như thiêu thân lao vào thế giới xô bồ Bố à. Từ khi bố mất đi, con thực sự đánh mất sự hoạt bát của mình, nhưng đổi lại tâm hồn con đã thực sự trở nên sâu sắc và nhạy cảm, giờ con đã sẵn sàng tìm lại bản thân và pha trộn lại bản thân mình.
Từ bé đến giờ con luôn cảm nhận được mình có một quý nhân âm thầm dõi theo, bất luận có phải là bố hay không nhưng từ tận đáy lòng con xin người đấy đừng bỏ con, hãy dõi theo con, không cần làm gì cả, chỉ cần nhìn con ...vậy là đủ. Đó là lý do tại sao con lại thích khi chỉ có một mình,con tận hưởng cảnh cô đơn một cách thích thú, ai ko thích sẽ ko hiểu được đâu, vì con thực sự trân trọng những lúc chỉ có một mình để cảm nhận cuộc sống rõ nét hơn Bố à!

Nhưng tuổi trẻ thì thổi vù phát là hết, để làm một đứa trẻ ngoan trong mắt dòng họ, con biết mình sẽ tiếp tục "không chịu lớn". Từ giờ trở đi , với tốc độ vừa phải con sẽ thay đổi để tìm lại chính mình. Từ bỏ bản thân, tìm lại sự nhạy bén và sự quyết tâm làm tốt điều mà bố mong muồn khi bố còn sống, tiếp tục lo thật tốt cho mẹ, yêu bản thân hơn...con sẽ sống thật xứng đáng với khuôn mặt bố mẹ tặng cho con (nghĩ đến thôi con đã thấy mình thực sự có lỗi với nó), khi sự lựa chọn tiến đến tương lai và con sẽ ko lùi lại hoặc suy nghĩ quá nhiều như trước nữa.

Có thay đổi đến đâu thì con vẫn tin rằng tình cha con sẽ không thay đổi theo thời gian, luôn có một sợi dây liên kết khiến con nhớ bố. Trên phố,mắt con vẫn nhòe đi khi thấy các ông bố chăm sóc cho những đứa bé của mình. Một chút xót xa cho bản thân lại ập đến. Sống nơi đất khách quê người, con lại phải một mình tự lập, một mình đứng lên khi vấp ngã, một mình hứng chịu những nghịch cảnh của cuộc sống này mang trên đôi vai nhỏ bé của con. Bố ơi nơi xa xăm nào đó Bố vẫn nhìn thấy con trai từng ngảy trưởng thành chứ!  Bố có nhìn thấy con trai của Bố ngày càng mạnh mẽ không!!   Nếu nhớ con,đừng ngại con khóc, hãy xuất hiện trong giấc mơ của con nhé. Con nhớ bố nhiều lắm

Dạo này Mẹ hay than nhức mình mẩy lắm đó bố, Bố có linh thiêng thì phù hộ cho Mẹ luôn khỏe mạnh nhé bố, con vẫn muốn rúc vào lòng Mẹ ngủ lâu thật lâu. Mỗi lần nhắc đến Bố Bác Hoàng lại buồn, vất vả khổ cực thì không sao, đến lúc được hưởng hạnh phúc thì bỏ bạn bỏ bè ra đi, ở trên cao Bố có nghe con nói không. À mai giỗ bố rồi, Bố nhớ hiện diện trong giấc mơ của con nhé.

Bố ơi !

Con Nhớ Bố!

                                                                    Thanh Tran

Tạm Biệt Tháng 8 ! Chào Tháng 9 Ngày Thu.

Không còn lãng đãng với những cơn mưa rào chợt đến chợt đi, không còn những ngày hè nắng chói chang nóng đổ mồ hôi – nó đến và đi như một cuộc tình chớp nhoáng…

Tháng 8 – Nơi xem lẫn của những cơn mưa rào, những ngày nắng nóng, chút se lạnh đầu buổi sáng thổn thức cho lòng người đang đợi chờ…Nhẹ nhàng và thoảng qua, ghé lại trong lòng người chút dư âm mùa hạ phảng phất đâu đó.

Lướt nhẹ qua từng kẽ tóc, qua từng hơi thở nhẹ nhàng, qua tưng làn gió xuyên qua tấm áo mỏng mảnh nơi ta sự dịu dàng, cái se lạnh, cái buồn bã mùa thu ùa vào trong từng sự cảm nhận của ta. Nghe đâu đây mùa thu đang về, nghe đâu đây mùa thu đang đến…Tiếng vọng từ xa những âm thanh, những tiếng thở của không khí, từng tiếng chim hót thánh thót buổi sáng mai,…và tất cả đều như chào đón và mời gọi mùa thu về…

Mùa thu đẹp! đẹp trong sự dịu dàng, đẹp bởi sự e ấm buồn mênh mang mà không ai hiểu nổi…Mùa thu! gắn liền với những cái lãng đãng, cái mơ hồ, cái xa xăm và hơi man mác, những chiếc lá vàng rơi mỏng mảnh và buồn đến heo hút….Mùa thu buồn là thế, sao vẫn lắm người yêu …Liệu có phải mùa thu! mùa để khoe các bộ cánh, liệu có phải là lúc cho những vần thơ, những áng ăn lạng mạn bay bổng xuất diện thành văn…Hay mùa thu còn gắn với những thứ hương hoa quen thuộc “mùi hoa sữa”, hay phảng phất của “hương cốm” mới của bà bán hàng rong đi qua…

Hãy nhìn ra xunng quanh, bạn sẽ thấy màu thu đang về! Nơi bắt đầu của tình yêu chớm hé nở, nơi con người trút những tình yêu vốn có cho mùa thu…Tạm biệt tháng 8, tạm biệt mùa hè đã qua. Chào tháng 9  mùa thu đang đến vội – Tình yêu hé mở ở muôn nơi

Tháng 9 đang về, những ngày mùa thu an bình đang trôi đến. Mùa thu! mùa của những cơn mưa bất chợt, ngẫu hứng, đến bất ngờ và tạnh vội vã,b ỏ lại tôi một mình ngẩn ngơ trong nắng!

Tháng 9 thu, mùa khai giảng, tựu trường. Cũng là mùa trong tôi gợi lên chút gì đó tiếc nuối. Tiếc nuối của cái thời học sinh, sinh viên vì phải chia tay những ngày hè rôm rả lưu luyến với những trò chơi dân gian cùng bạn bè.

Tháng 9 về rồi, đất trời đắm chìm vào mùa thu, mùa của tình yêu, mùa của nỗi nhớ và cả... chia ly. Nghe đâu đó, người ta thích mùa thu vì nó dung hòa được cái nắng của mùa hè và cái lạnh của mùa đông, tạo ra một thứ gọi là: "nắng vàng mùa thu". Cái thứ nắng làm tan chảy những quả tim bị đóng băng lâu ngày vì nỗi nhớ. Cái nắng làm đẹp da em trong mắt tôi.

                                                                 Thanh Tran

Tháng 8 Của Những Ngày Đong Đầy.

Chỉ là chút xao động chuyển mùa, nắng thì bớt gắt hơn còn gió thì mát dịu hơn. Chào tháng tám để tạm biệt cái oi nồng, hay em còn chờ đợi những gì khác nữa?

Cũng đúng thôi, người ta nói tháng tám là mùa yêu thương, mùa của ấm áp và đoàn tụ, mùa của ngày lập thu da diết vị mát lành. Những con phố sẽ bớt tấp nập hơn, những con đường huyên náo người qua lại sẽ chất chứa chút tàn dư của nắng nhè nhẹ, trải dọc cảm giác bình an lên tất cả mọi người.

Đã bắt đầu vơi đi những cơn mưa rào bất chợt làm em ướt áo, cho em nhớ người này thêm một chút, yêu thêm người kia một chút. Tháng tám để chúng ta chững lại một nhịp, hít hà mùi hương trời đất mà xuýt xoa sao thời gian trôi quá nhanh.

Em còn yêu những loài hoa lan man hương tháng tám. Những chiếc xe thồ chở đầy sắc nắng trên hướng dương, hao hao trầm lặng của màu tím bách nhật, sen hồng thì hồn hậu điểm thêm nét dịu dàng, yêu kiều dù đã đến mùa tàn lụi.

đong đầy tháng 8

Tháng tám, người ta chờ đợi những cuộc hẹn café bên những quán nhỏ, hương hoa sữa đánh thức em khỏi mớ hỗn độn của những bộn bề âu lo thường ngày. Bất chợt nhặt được một chiếc lá vàng rụng xuống dưới chân, để rồi giật mình rằng tiết thu đã về.

Tháng tám cho em đong đầy yêu thương lên ánh mắt, những cái nắm tay siết chặt kéo hạnh phúc lại gần kề. Những cuộc gặp gỡ và chia ly khiến cho người ta bồi hồi cảm xúc, không có chỗ cho những trái tim gấp gáp hay hời hợt.

Tháng tám cho em nghe thấy tiếng đàn dương cầm đâu đó vọng lại từ cửa sổ của một căn gác nhỏ, khúc giao mùa còn ướt át vị luyến thương, cho em buồn vì những chuyện quá khứ đã xa tít tắp, cho em nhớ những người đã bước ra khỏi cuộc sống của em, để lại những khoảng trống vẫn hẫng một nhịp mỗi khi tháng tám trở về.

Ai đã cài lên tóc em vẻ dịu dàng của tháng tám?  Để trong không khí dịu mát lặng lẽ lan ra từ đất trời, em bỗng dưng muốn chạy xe dọc theo khắp nẻo đường, con phố, để hòa vào dòng người chậm chạp đã nhận ra láng máng tiết thu.

Tháng tám, phố xá đẹp hơn, cũng trầm tĩnh hơn, hao hao những đường nét cổ kính lộ ra khỏi ánh nắng, bước chân người bộ hành bất giác chậm lại, để kịp thấy tim mình xao động bởi những điều giản đơn, để bỗng dưng muốn bao dung và tha thứ.

Người ta vẫn gọi tháng tám là tháng xum vầy, tháng tám là mùa kỷ niệm. Những ngày lễ trọng đại gieo vào lòng người biết bao tự hào, rồi mới biết sống đẹp hơn và vun đắp lòng biết ơn.

Em phải cảm ơn tháng tám, đã cho em được ước ao những điều bé mọn, để vụng trộm thầm hy vọng và đợi chờ một cách nhẫn nại. Biết ôm ấp niềm tin một cách chắc chắn và bật cười khi nghe cô bạn thân vẫn thao thao bất tuyệt, rằng: “Hà Nội, không vội được đâu!”

Ồ, tháng 8 đến rồi, mang cho em chút chùng chình nhè nhẹ, dụ em thả người ngồi bệt xuống một góc phố nhỏ để nhấn nhá hương vị ấm áp quen thuộc, lim dim nhắm mắt để nghe một ca khúc ngọt ngào được phát từ loa phường vọng lại: “Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội! Mùa hoa sữa về, thơm từng góc phố …”, mắt bỗng nhiên ươn ướt vì cảm động chẳng có lý do.

Ước gì em có thể ôm tháng tám vào lòng, ấp ủ vỗ về để nhấm nháp cốc nước sấu mát lành, ăn thử cốm đầu mùa gói hờ trong những vạt lá sen, chui vào một góc quán nhỏ để nghe những bản nhạc không lời mà lẩm nhẩm sao Hà Nội thanh bình đến thế.

Tháng tám có chút buồn đâu đó, nhẹ thôi, nhưng lan tỏa mãi, rồi sau đó vụt biến thành những đám mây lãng đãng dọc trên nền trời. Bỗng dưng ước ao có thể nằm lại trong vạt nắng nhẹ, giơ tay tìm kiếm hạnh phúc của riêng mình.

Em có nghe đâu đó tiếng gọi của tháng tám? Bất chợt ngoảnh lại giữa đường, sẽ thấy ai đó đưa tay ra chờ đợi.

Xin cho em cất lên giọng hát trầm lắng để chào tháng tám, chào những khoảng trống được lấp đầy, chào mùa thu chớm đến, chào những rung động không thể nói thành lời, chào những thứ tha, những cái ôm dành cho người trở về, chào một mùa yêu thương lặng lẽ rơi đầy …

Bãi Sông Quê Tôi.

Con sông quê tôi rất rộng, đứng bên này bờ nhìn qua bên kia chỉ thấy một chớn nước màu xanh gờn gợn chạy dài theo vườn cây điệp trùng nối tiếp nhau như không có điểm dừng.

Sông Quê

Làng tôi ở bên bồi, còn nơi xanh gờn gợn kia là bên lở, người ta gọi đó là cồn. Từ bên bồi qua bên lở nếu chèo ghe cật lực phải mất hơn một tiếng đồng hồ nếu gió yên sóng lặng. Còn khi có mưa giông, sóng cuộn lên ầm ầm thì chẳng ai dám đi. Nhưng tùy theo mùa vụ, người bên này sông vẫn phải ngày hai buổi đi về bên kia sông để trồng trọt, cấy cày. Những chuyến đi như thế khiến người thân phải ra bãi trông ngóng, khi thấy chiếc ghe chèo nhỏ xíu chở khẳm người xuất hiện mỏng manh như chiếc lá giữa những cơn sóng dữ hướng mũi về bên này mới thực sự yên tâm.

Bãi sông quê tôi đầy cát vàng, dài rộng ra tới mép nước khi thủy triều xuống nên tha hồ giẫm lên không sợ lấm bùn. Trên bãi cát vàng óng ấy vô số họ hàng nhà dã tràng sinh sống, đào hang trú ngụ. Thuở nhỏ tôi và những đứa bạn cùng trang lứa thường ra bãi sông chia phe đá banh, đá chán lại cùng nhau thi rượt đuổi lũ dã tràng xem người và dã tràng ai chạy nhanh hơn. Chơi chán rồi lũ trẻ nhào xuống sông tắm, nước sông bên bồi ngầu đục phù sa nhưng mát rượi, đứa nào cũng lội như rái cá chẳng lo gì hụt chân, lại còn rủ nhau lội ra xa vớt lục bình, đặc biệt là mùa lục bình trổ hoa, cả một mặt sông tím ngát tuyệt đẹp.

Bãi sông làng tôi còn là điểm tập trung của đám đàn bà con gái giặt giũ, gánh nước. Những người đàn bà lam lũ sau một ngày lao động bưng thau quần áo ra bến sông vừa làm vừa trò chuyện râm ran. Các cô gái quê với đôi thùng thiếc, đòn gánh trên vai mặc nguyên bộ đồ bà ba, quần xăn ống cao, chân trần bước hẳn xuống mép nước nghiêng vai nhận đôi thùng cho đầy nước rồi thong thả gánh về. Những đêm trăng sáng khi thủy triều xuống, bãi sông làng là nơi vui chơi lý tưởng của trẻ con, rượt bắt, trốn tìm, nhảy dây…, cũng là nơi hò hẹn của những chàng trai cô gái với mối tình đầu đời. Họ đi xa xa một chút về phía những rặng bần đang mùa bông rải trắng trên những con sóng rì rào, nhấp nhô xô đẩy nhau trườn lên mép cát.

Mỗi lần về quê tôi đều muốn ra bãi sông làng, đi tha thẩn trên bãi cát dọc theo mép nước hay ngồi ở đâu đó trong góc khuất của ánh trăng dưới vòm lá tối để tha hồ xuôi ngược với thời gian tìm lại kỷ niệm đời mình đã ẩn vào lớp cát ướt bãi sông làng. Nhưng thật tiếc nay cái bãi cát rộng dài bừng lên sắc vàng óng khói sương ấy không còn nữa, giờ đã biến thành một bãi bùn đen xỉn. Người ta đã tận thu cát của bãi sông và chở về cho những công trình xây dựng chẳng biết nơi đâu. Bãi sông làng không còn cát, chỉ toàn bùn ngập chân nên chẳng ai thèm ra đó làm gì. Kể cả những cô gái gánh nước thế hệ bây giờ cũng ngại lấm chân.

Tất cả đã lùi vào quá khứ, thành kỷ niệm ngậm ngùi của một thời đã qua. Bãi sông làng đẹp đẽ quê tôi nay chỉ còn trong tâm tưởng./

Mùa Sen Quê Tôi

Tháng sáu, tháng bảy nắng như lửa nung mặt đường, đốt cháy những cánh rừng khô hạn, làm nứt nẻ những thửa ruộng cạn. Ấy vậy mà những bông sen vẫn nở, vẫn khoe sắc tươi hồng như thách thức với nắng hè nghiệt ngã. Trên các đầm lầy ao chuôm tù đọng bấy lâu nay bỗng vọt lên những búp sen tím hồng thanh khiết giữa mênh mông xanh ngăn ngắt của lá sen. Những bông sen như những cô gái đẹp vươn mình thoát khỏi chốn nhớp nhơ, kiêu hãnh dâng cho đời báu vật tuyệt mỹ của thiên nhiên.

Hoa Sen 

Giữa cái nắng chói chang như cháy mặt đường, những chiếc xe đạp chở đầy hoa sen của người bán hàng rong trên phố như nét chấm phá tự nhiên làm đẹp thêm cho bức tranh thành phố thời hiện đại, cho ta cái cảm giác mát mẻ thư thái. Đường phố như cũng dịu dàng hơn, lãng mạn hơn trong nắng hè gay gắt. Mua một bó sen về cắm vào bình, hương sen tỏa thơm ngan ngát khắp gian nhà.
Hoa sen nở giữa mùa hè thật chẳng khác gì vị thần tươi mát được phái xuống trần gian để làm dịu cái nóng khủng khiếp đang ngự trị đất trời. Hoa sen với người Việt Nam từ ngàn xưa đã được coi là một loài hoa tượng trưng cho vẻ đẹp cao quý mà tao nhã, rất đúng với tính cách của con người Việt Nam, luôn vươn lên trong mọi hoàn cảnh khó khăn. Với đạo Phật hoa sen còn mang một ý nghĩa đạo đức rất quan trọng đó là sự thanh bạch, nghị lực  sống phi thường và vô nhiễm: “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” là như vậy.

Cảm nhận được vẻ đẹp tinh túy và kiêu hãnh ấy, người xưa đã đưa hình tượng hoa sen vào các công trình nghệ thuật từ thơ ca nhạc họa đến những điêu khắc trong xây dựng. Trên những cánh đồng hoang, những đầm lầy, những ao hồ, người Việt đã không hề bỏ phí để trồng sen, bởi sen có sức sống mãnh liệt, sẵn sàng chấp nhận nơi bùn đen để vươn lên. Hoa sen ngoài vẻ đẹp cao sang thuần khiết, nó còn đem lại cho người nhiều món ăn, bài thuốc vô cùng quý giá. Những chiếc lá sen tươi còn là kỷ niệm xa xưa của một thời thơ ấu khi : “Những buổi học về không có nón/ Đội đầu chung một lá sen tơ” (Nguyễn Bính). Hay nắm xôi đậu xanh, dúm cốm vòng được gói trong những chiếc lá sen ấp ủ một mùi hương dìu dịu, thơm mát như hương vị của đất trời quê hương dù có đi đâu xa cũng không thể nào quên được.

Hoa sen trong tâm hồn người Việt luôn gắn bó như vậy, nhưng  hiện nay nơi miền quê hình như đang vắng bóng dần cái gọi là đầm sen. Những rãnh nước thải, những dòng  sông ô nhiễm thì cứ rộng dần ra mà hoa sen thì  chẳng thấy đâu. Còn nhớ hồi xưa mỗi lần đi ra Hà Nội trên Quốc lộ 1A qua đoạn Đò Lèn (Hà Trung), vào mùa sen nở tôi vẫn thường ngoái cổ  nhìn qua ô cửa kính ô tô ngắm hoa sen nở ngay sát bên đường. Đó là một đoạn mương dài dọc bên đường được trồng sen, nó đã từng làm dịu đi cả một đoạn đường nhựa nóng bỏng, mùi hương thơm ngát của nó làm sảng khoái cho bao khách lữ hành. Nhưng giờ đây, đâu rồi con đường hoa sen đã từng đem lại cho tôi bao cảm hứng say mê? Người ta bảo tôi lạc hậu quá, mương nước phải lấp đi để mở rộng đường chứ, ừ nhỉ, tôi buồn, chỉ biết ngậm ngùi thương sen chẳng còn nơi trú ngụ.

Thành phố của tôi đang mở rộng dần, đang lớn lên từng ngày, đẹp từng ngày như cô gái dậy thì biết chăm sóc bản thân, biết gắn lên mình nhiều đồ trang sức, biết đi thẩm mỹ viện… Nhưng hình như cái vẻ đẹp tự nhiên thì không còn nữa. Trong thành phố có bao nhiêu sông hồ, nhưng tịnh chẳng có nơi nào trồng sen. Những con hồ đã được khơi thông, kè đá nhưng nước lặng tờ chơ vơ như gái lỡ thì. Tôi cứ ước gì xung quanh nó là một bờ cỏ sạch, hoa sen phủ kín mặt hồ thì chắc sẽ có nhiều cặp tài tử giai nhân, tao nhân mặc khách đến để thưởng thức.

Mùa Sen

Hoa sen dễ tính và chiều lòng người lắm, nó có thể sống trong bùn lầy, nước đọng, nảy mầm trong bóng tối, vươn lên dưới nước sâu, biết gột rửa những rác rưởi bùn nhơ, biết thanh lọc bao độc tố để trả lại nguồn sống cho muôn loài thủy sinh, trả lại dòng nước mát cho con người. Hãy yêu thương loài hoa giản dị mà cao quý này, hãy ươm mầm chúng ngay từ bây giờ ở những nơi hoang hóa, hay ao hồ ô nhiễm để môi trường thêm thanh sạch, để mùa hè trên những phố phường có nhiều hơn những gánh hàng hoa, tỏa hương thơm ngát, làm dịu mát những ngày hè.

Bố Ơi !

Khao khát lớn nhất của con trai lúc này là hàng ngày được nói "thưa Bố con đi" và "thưa Bố con mới về". Nhưng con biết là khó lắm Bố nhỉ?

Cuộc sống cứ vội vã trôi nhanh một cách không ngừng, Bố đã rời xa Mẹ, con và gia đình cũng được 15 năm rồi đúng không Bố, nhanh quá mà con không tưởng nổi sao thời gian thấm thoát cứ nhẹ nhàng trôi nhanh như thế!

Bố mất ngày con mới lên 10, ấy thế mà giờ con trai của Bố đã là một du học sinh nơi phồn hoa phố thị xa quê hương, xa đất nước xa, mái nhà thân yêu để tự lập với những điều kiện khắc nghiệt nhất của cuộc sống này. Nhưng những đêm nơi phương xa này con vẫn khóc nấc vì nhớ Bố, con trai như quay muốn về tuổi thơ, quay về quãng thời gian 10 năm ngắn ngủi được Bố bồng bế và dạy bảo những lời yêu thương. Bố vẫn thường dạy chúng con rằng: “cuộc sống tuy khắc nghiệt và đầy nghịch cảnh nhưng các con hãy sống đúng với tư cách, trách nhiệm và bổn phận của một con người ý thức và có giáo dục, Bố chẳng thể cho các con hạt gạo, bát cơm nhưng bố sẽ cố gắng cho các con những giống lúa tốt nhất, để các con tư vun tự trồng…” mặc dù ngày đó đã con đã biết gì là nghịch cảnh! là trách nhiệm! là bổn phận và cũng đâu biết gì là cơ cực đâu chứ? bây giờ thì con đã đủ lớn để trường thành nhận biết được những điều Bố dạy, nhưng Bố đã rời xa con mãi mãi rồi !

Có lần xe con con trai hư giữa đường quốc lộ, trời tối mà lại không có chỗ sửa, con lại lủi thủi dẫn bộ chiếc xe máy, chưa bao giờ con nhận thức mình cần Bố như lúc ấy, muốn lắm lúc ấy lấy điện thoại, gọi cho Bố ơi!..., khóc òa lên "xe con trai của Bố hư giữa đường, con sợ lắm, Bố đến với con đi", rồi cứ thế chờ Bố chạy ngay đến, ôm con và bảo "Đừng sợ con trai của Bố, có Bố ở đây rồi", cũng chẳng biết Bố dùng cách nào, con tin chỉ cần là Bố, mọi thứ của con trai sẽ ổn. Nhưng mơ ước thôi, sự thật tối hôm đó, con đã phải dẫn bộ chiếc xe máy đi gần một cây số để về nhà, vừa đi vừa mệt, vừa sợ, vừa tủi thân, con đã khóc suốt cả quãng đường đi.

Đã có lần con chợt nhìn thấy những đừa con nhõng nhẽo bên Bố của nó, con lại chợt buồn và rưng rưng nước mắt, nhìn mà thèm lắm càm giác được Bố ôm vào lòng, ngày con thi đại học nhìn thấy các bạn có Bố đứng chở ngoài cổng trường con thèm lắm cảm giác có Bố bên cạnh hỏi han “con thi thế nào? Tốt không con? Con có mệt không…? Rồi ngày con nhận được giấy báo trúng tuyển con lại mừng vui, những lúc vui mừng như thế con lại cần một vòng tay ôm vào lòng và nói “con của Bố giỏi lắm, Bố tự hào về con..” nhưng những điều ấy đối với con chỉ là một giấc mơ thôi đúng không Bố….. Nhưng con biết nơi phương xa, thật xa nào đó Bố vẫn còn ngước mắt nhìn con, Bố vẫn tấm tắc khen rằng con trai của Bố can đảm và mạnh mẽ lắm, Bố tự hào về con! và điều đó là sự thật rằng Bố đang hiện diện trong trái tim và tinh thần con mỗi ngày có đúng không Bố!

Con trai mà! phải mạnh mẽ, cả phần của Bố nữa, để Mẹ và anh chị ở nhà yên tâm, nhưng có những lúc, con chỉ muốn là đứa con trai út mà Bố cưng chiều yêu thương.

Bố ơi

"Bố ơi" 2 chữ thân thương lắm nhưng khó còn có thể cất lên thành tiếng. Chỉ giữ mãi nó trong những trang nhật ký, như cách con giữ mãi Bố trong tim con vậy...

Bố ơi con yêu Bố!

Ngày của cha...chúc cho tất cả những người Cha trên trái đất này được vui tươi, hạnh phúc để vui sống bên những người con của mình

Xin chúc những người con luôn hạnh phúc vì còn có Cha để yêu thương và ôm ấp mỗi ngày, xin đừng làm cho ông phải buồn vì những lỗi lầm chúng ta vô tình hay cố ý làm cho Cha mình phải buồn.

Và cũng xin chúc cho tất cả những ai đã mất Cha luôn tự hào rằng Cha của chúng ta luôn dõi bước và đồng hành với chúng ta trong trái tim...cho dù ông có ở nơi đâu...??

                                                                                            Thanh Tran

Lá Cọ Quê Tôi

Phóng xe trên đường nhìn từng túi cọ ỏm nghi ngút khói, béo ngậy, vàng ươm khiến bao người vội vã cũng phải dừng xe, mua một túi về nhà thưởng thức. Những đồ ăn nhà quê thân thuộc ấy nhắc ta về những kỷ niệm, những giá trị cuộc sống bị thời gian vội vàng phủ lấp.

Lá Cọ

Mấy hôm rồi trời mưa dầm dề. Đã vào tháng Chạp, rét căm căm mà còn gặp cơn mưa trái mùa rây rả mấy ngày không chịu dứt khiến nhiều người ngao ngán. Ngồi bên nồi khoai luộc bốc khói nghi ngút, mẹ tôi vừa nhấm nháp miếng khoai vàng mật vừa nhìn ra trời nói bâng quơ: “Trông vậy thôi. Mưa rừng cọ gió rừng thông”. Thằng cu em láu táu chỉ háu ăn chưa kịp động não gì là lanh chanh hỏi: là sao mẹ...? Mẹ tôi cười, cốc đầu nó cái, không nói gì. Vì mẹ biết thừa có đứa trẻ nào sinh ra trên mảnh đất Phú Thọ này lại không hiểu quá rành rẽ về cây cọ - loài cây gắn bó đặc trưng của vùng trung du.

Tôi sinh ra ở thành phố, nơi không có những đồi cọ, rừng cọ bạt ngàn nhưng xen giữa phố xá hiện đại, nhà cửa khang trang vẫn thấp thoáng những bóng cọ thân quen. Song cây cọ chỉ thực sự gần gũi thân thuộc với tôi sau mỗi chuyến về quê cùng bố mẹ. Theo những vòng bánh xe rời thành phố, tôi ngày bé nào có biết bao nhiêu kilomet gì đâu, chỉ thấy ven đường những dãy nhà cao tầng, san sát ngày càng bé lại, thưa ra, con đường quốc lộ không còn nghiêng mình thoai thoải mà phải dần uốn lượn theo những quả đồi lúp xúp, và những bóng cọ bỗng đâu hiện ra rợp mắt, lá tròn xào xạc xôn xao như chào đón là tôi biết mình đã về đến quê hương Phù Ninh – nơi được coi là thủ phủ của cây cọ Phú Thọ.

Cây cọ mỗi năm đều đặn mọc 12 tàu lá, thân cao thêm chừng 20cm. Tính theo mốc đó, cây cọ càng cao giá trị sử dụng càng lớn. Từ ngày bé tôi đã biết phụ mẹ quét nhà bằng chổi bện từ bẹ cọ bé con con, còn mẹ tôi quét sân bằng cây chổi lá cọ cao quá vai người lớn. Mùa hè tôi nằm mành cọ mát rượi, mùa đông tôi được thưởng thức món cọ ỏm béo ngậy ngon tuyệt vời, đánh bay cái lạnh cái đói mỗi khi đi học về. Về quê tôi còn được thấy các chú các bác dựng nhà từ cây cọ, lợp nhà bằng lá cọ, ngay cả những cây cầu, những xô nước, máng lợn hay đôi đũa trong nhà cũng từ cây cọ mà ra. Cây cọ thân thuộc với tôi là thế, hữu ích trong cuộc sống là thế mà mỗi lần về quê tôi lại chẳng màng đến những “anh cọ” to lớn, xù xì đằng ấy. 

Tôi chỉ thích chơi với những “em” cọ non cao lúp xúp đến đầu đứa trẻ 7 tuổi là tôi. Cây bé xíu mà lá đã xòe tròn che kín gốc. Lá mọc ra từ đất chứ chưa có thân, úm tròn lại được tôi tưởng  tượng như một túp lều dã ngoại, mỗi lần chui vào là cười khúc khích. Ngó từ túp lều đó lên, thấy từng tia nắng chiếu qua kẽ lá xanh, nhảy tíu tít trên vai trên áo, thấy cọ sao giống mặt trời xanh, giống chiếc ô che nắng râm mát đường em đi trong bài hát “Đi học” năm nào thế. Ngắm nhìn những em cọ non ấy, cái làm tôi khoái nhất nhưng cũng rụt rè muốn thưởng thức nhất là những lá cọ non. Những búp lá xanh đâm ra từ giữa lùm ấy sao cứ xanh non mỡ màng đến thế. Lá cọ mọc ra như hình dẻ quạt. Ban đầu là những búp lá, nhọn hoắt, cứng chắc đâm thẳng lên trời như cây quạt giấy còn gấp chặt chưa mở. Mấy hôm sau lá bắt đầu từ từ mở ra, như nghe ngóng thế giới xung quanh, như chờ từng ngọn gió mơn man, từng ánh nắng tíu tít tới khẽ gọi mới chịu từ từ xòe lá. Lá non mở ra xanh trong như ngọc, mềm mại như lụa chứ không còn cứng chắc như đinh như từ mấy hôm trước nữa. Đấy là tôi mê mẩn nhất và cũng rụt rè nhất. 

Tôi cứ muốn đứng ngắm mãi, mân mê mãi những tờ lá non ấy, nhưng lại lo sợ rồi mấy hôm nữa lá sẽ già đi mất, không còn vẻ non tơ mỡ màng nữa. Tôi chỉ muốn ngắt những đọt lá, tờ lá xanh non ấy vào nhà mà nhìn ngắm cho thỏa thích, để lá non không bao giờ già. Song nhìn vậy thôi chứ lá cọ rất dai. Vừa mới mọc ra đã nhất quyết không rời khỏi cuống nên tôi dù có đánh đu cũng chỉ thêm xước tay, thậm chí lá ngã chỗ đít ra sau chứ cũng không tài nào hái được. Biết tôi lần nào về cũng vậy, bố tôi đứng trên sân với cây quạt cọ trên tay từ lúc nào, vừa vẫy tôi vào nhà vừa cười vang khiến tôi thấy mình thật xấu hổ.

Năm nay mùa đông đến muộn hơn mọi năm, nhưng cái rét để dành bao giờ cũng thấm thía, buốt giá hơn. Phóng xe trên đường nhìn từng túi cọ ỏm nghi ngút khói, béo ngậy, vàng ươm khiến bao người vội vã cũng phải dừng xe, mua một túi về nhà thưởng thức. Những đồ ăn nhà quê thân thuộc ấy nhắc ta về những kỷ niệm, những giá trị cuộc sống bị thời gian vội vàng phủ lấp.

Cọ Quê

Cây cọ trung du vẫn luôn là niềm từ hào của người dân Phú Thọ, vẫn luôn phát huy giá trị kinh tế và giá trị tinh thần của mình trong cuộc sống. Trong cuộc sống hiện đại hôm nay, con người không chỉ biết phát huy những giá trị truyền thống mà còn phát hiện thêm nhiều công dụng, giá trị mới của cây cọ, như ép dầu cọ, làm đồ thủ công mỹ nghệ xuất khẩu. Những phát hiện mới ấy sẽ gia tăng giá trị của loài cây đất cội nguồn, để cây không chỉ trực tiếp phục vụ cuộc sống người dân mà còn đem lại lợi nhuận, việc làm, bắc cây cầu đưa người dân sang bờ làm giàu, khấm khá.

Cây cọ Phú Thọ quê tôi cũng lớn lên cùng người. Xưa cây gắn bó với cuộc sống văn minh lúa nước, nay lại đồng hành với người dân trong nền kinh tế thị trường. Cây cọ luôn là một biểu tượng ý nghĩa của quê hương Đất Tổ, luôn xòe bóng mát chở che cho những giá trị tinh thần vĩnh cửu.

                        Trích Tản Văn Nghệ Thuật (Văn Học Việt Nam)

Lục Bình Quê Tôi

Cái chân chất đượm tình của người Nam bộ mãi vẹn nguyên, như hoa lục bình nở trên sông, mặc mùa cạn hay mùa lũ lớn.

Đã bao giờ bạn nhìn thấy lục bình trôi trên sông? Ở bất cứ nơi đâu, dù là sông Tiền, sông Hậu bao la trù phú; sông Hương cổ kính và thơ mộng bên cạnh cố đô, hay sông Ngàn phố, Vàm Cỏ... ta đều có thể bắt gặp những cụm lục bình xanh ngắt. 

Lục bình nở hoa, những cánh mỏng manh, tim tím nhẹ nhàng đầy lãng mạn. Hoa không thơm, không rực rỡ, và chẳng bao giờ được nâng niu mang cắm trong bình để điểm tô cho nhịp sống thường ngày một chút sắc hương như hoa sen, hoa súng - nhưng lại có duyên, cái duyên quê bình dị và quyến rũ. Sắc tím dịu dàng ấy chỉ có thể làm nên vương vấn khi được giữ nguyên trên cái lênh đênh của sông nước, từng bông đơn lẻ kết lại bên nhau để tím thủy chung loang đầy mặt sông, gieo vào lòng người bàng bạc niềm thương nhớ...

Chẳng thế mà ngày nhỏ, có lần tôi nằng nặc đòi chị Hai khều cho bằng được một bông lục bình, mang vào nhà cắm. Nhưng cái tôi có được trên tay chỉ là những cánh hoa tím mong manh có phần dập nát, và cứ dần héo rũ bứt ra khỏi bộ rễ chìm trong nước. Chị nhìn mặt tôi thất vọng mà cười buồn: "Có những vẻ đẹp em chỉ có thể chiêm ngưỡng mà không bao giờ có thể sở hữu cho riêng mình". Câu nói ấy đến giờ tôi vẫn nhớ, và mới hiểu hết ý nghĩa của nó khi bắt đầu có những vấp váp trên mỗi bước tôi đi...

Lục bình trôi theo con nước, cứ từng cụm, từng cụm. Có những khi sóng đánh mạnh khiến chúng tan ra thành từng nhánh, trôi lẻ loi một mình trong âm thầm lặng lẽ. Nhưng dù là đơn lẻ hay thành đám đi chăng nữa thì lục bình vẫn là lục bình - chúng vẫn có một đời sống và một sức chịu đựng, sản sinh mạnh mẽ vô tận. Phía trên mặt nước là những chiếc lá dày, xanh ngắt mở lòng ra đón ánh dương bừng sáng hoặc đẫm chút sương đêm. Phía dưới, chìm trong mặt nước là một bộ rễ dài ngậm chút hương phù sa mà sống. Nước lớn, lục bình trôi đi - trôi đi mãi cho đến một ngày nào đó mỏi gót lãng du mới dạt vào bờ sông hay một bờ ruộng hoang. Và ở đó chúng sinh sôi, nảy nở để đợi một ngày con nước mới trở về bắt gặp và réo gọi, chúng lại ra đi...

Bởi gắn liền với con nước, "như chim liền cánh, như cây liền cành" mà vùng sông nước Nam Bộ nghiễm nhiên trở thành xứ sở của lục bình. Hoa nở trên sông hầu như suốt cả bốn mùa, nhưng rộ lên rõ nhất là vào cuối đông cho đến hết cả xuân ấm... Chúng luôn hiện hữu trong tôi như một hình ảnh đặc trưng nhất khi nghĩ về những kiếp người trên sóng nước phương Nam bươn trải với cuộc đời.

"Về phương Nam ngắm sông ngậm ngùi

Thương những đời như lục bình trôi"

Tôi theo câu hát ấy của Vũ Đức Sao Biển tìm về với sông nước phương Nam để cảm nhận nhịp sống lênh đênh "như lục bình trôi" nơi những con thuyền tất tả xuôi ngược trên sông. Chòng chành con thuyền nhỏ giữa dòng - nhưng từ đó mở ra cả một không gian sống, vừa là nơi buôn bán, vừa là nơi sinh hoạt của mỗi gia đình. Từng chiếc ghe chất đầy các loại trái cây mang hương vị đặc trưng sông nước sẽ theo những nhánh sông Cửu Long xuôi về các chợ nổi như Cái Bè (Tiền Giang), Cái Răng (Cần Thơ), tấp nập người bán kẻ mua... Rồi sau những không khí rộn ràng của tiếng nói cười, mua bán như thế, khi mỗi phiên chợ khép lại luôn là những khoảng lặng, đối mặt với nỗi lo cơm áo gạo tiền, hôm nay lo chưa hết đã lo tràn sang cả ngày mai... Thương ánh  mắt mẹ già con thơ trong một sớm lũ về chống con sào cầm cự giữa mênh mông sóng nước đục ngầu, gắng qua một mùa đói nhói lòng..

Kiếp nghèo thân phận nổi nênh, nhưng cái chân chất đượm tình của người Nam bộ thì mãi còn vẹn nguyên - như hoa lục bình nở trên sông, mặc mùa cạn hay mùa lũ lớn - vẫn cứ thấy một sắc tím mong manh trên thảm lá mướt xanh lấp lánh dưới ánh mặt trời. Bạn hãy thử dừng chân ghé lại bất kỳ ghe thuyền nào trên sông Tiền, sông Hậu mà xem, sẽ luôn gặp những nụ cười mến khách, dễ gần như gặp người hàng xóm thân thuộc nhiều năm. Họ nghèo đấy, tất tả bươn mình cơ cực, lo toan đấy nhưng ít khi bắt gặp một nét bi quan trên gương mặt.

Đôi lúc tôi cứ nghĩ: Nếu được chọn giữa một kiếp sống thanh thản, tự do bầu bạn với sông nước, giăng lưới buông câu bình lặng với một cuộc sống ồn ào, chen đua (thậm chí là giành giật, giẫm đạp lên nhau từng phút, từng giờ nơi thị thành hối hả kia), có lẽ họ sẽ vẫn chọn kiếp sống trên sông. Dẫu nổi nênh, mặc gió giông mưa nắng, mặc vất vả lo toan, họ vẫn thủy chung cùng dòng nước với tình người chân chất ấm nồng  - như lục bình hoài tím mênh mang...

                                                                                                                 Đình Khoa

Tháng Sáu Ngày Hẹn Trong Mưa Kỷ Niệm

Bỗng nghe sấm rền tháng sáu Dòng sông vẫy gọi nhau về…” Tháng sáu trở về chấp chới ngoài hiên nhà bằng những cơn mưa đột ngột, tháng sáu lúc nào cũng dịu dàng và đầy yêu thương dù rằng nhiều mưa lạnh, dù câu ca của Phú Quang cứ vang lên trong phòng trống, chẳng bao giờ em muốn mình như con chim sẻ nhỏ bay mất khỏi vùng trời bình yên của mình: Anh! Tháng sáu về mang theo cả những ngày đầu tiên của chúng mình. Mình gặp nhau, đó là duyên may nhưng yêu nhau, đó là sựa lựa chọn của trái tim mà không bao giờ hối tiếc. Yêu - được yêu, giận hờn - yêu thương, xa xôi - gần gũi, buồn - vui, hạnh phúc - đau khổ, ngọt - đắng… tất cả đều là những “gia vị tình yêu, khi ta đã cùng nắm tay nhau đi qua những gập ghềnh, đi qua những ngày tháng xa cách thì thời gian – không gian – khoảng cách chẳng còn cản trở mình vẫn yêu thương, quan tâm, chăm sóc và nghĩ về nhau. Chiều nay, trên con đường quen tiếng chim vẫn lao xao trên vòm lá, dòng người vẫn tấp nập vội vã, nắng vẫn nhảy nhót trên vai người, ngã tư kia vẫn im lìm đợi những dấu chân qua, chẳng biết có đợi dấu chân của một người đứng đợi và của một người tìm đến vòng tay ấm áp không nhỉ? Em đứng ở đầu con đường, những kỷ niệm, dáng hình yêu thương vẫn hiện lên trước mắt không mờ nhạt vì thời gian… thế rồi mưa, mưa trôi qua kẽ tay. Em tự nhủ mình, vẫn luôn giữ mãi những yêu thương, không trôi tuột đi khi chúng mình vẫn trân trọng từng giây phút có nhau, ghét nhau thì dễ, để yêu thương mới là khó…

Tháng sáu về, em lại được về với tràn ngập cảm xúc trong mùa mưa, mùa yêu vĩnh viễn trong tim. Chỉ là cái cớ thôi để nhớ, nhưng tháng sáu thực sự rất ấm áp và dễ ru lòng người tìm về với nỗi nhớ và chứa chan kỷ niệm. Có em và anh trong mùa mưa, mùa của những cơn bão xa cùng những chuyến đi trên những cánh đồng thơm mùi lúa, đến những lũy tre đầu làng, con kênh trước ngõ cùng đàn cò bay phía sau nhà. Có những xao lòng của người nông dân theo nắng mưa của những cung đường mang trong mình trăn trở về những ánh mắt trẻ thơ chờ đón những ánh sáng ngọn đèn phía xa xa ngoài đồng. Tháng sáu có cả những cơn mưa của đầu mùa cô đơn lặng lẽ rơi, của câu vọng cổ vang lên từ người dân làng quê em, của những cơn mưa buồn không giấu hết được vào đáy mắt. Em muốn trở lại cánh đồng trong tháng sáu, tìm về những kỷ niệm nhỏ dại cùng Ba trên chiếc xuồng thả lưới bắt cá vào chiều tháng 6, tìm về trên những con đường làng quanh co rợp bóng mát để với tay lên tưởng chạm đến một màu xanh bất tận, về với một lời hẹn hò … Tháng sáu dần về, hẹn hò nhau một ngày tháng sáu anh nhé…

                                                                    Thanh Trúc

Sài Gòn Vào Mưa

Gần 30 năm sống trên miền Bắc, nên tôi lạ lùng khi trải nghiệm mùa mưa ở miền Nam. Cái đột ngột, bất ngờ, cái vội vàng, ráo riết, cái “đến hẹn lại lên” như một sự tuân thủ kỷ luật trung thành đến khó chịu. Đó là những cảm nhận dễ thấy của mùa mưa ở Sài Gòn.

Người Sài Gòn đã quen với việc ứng biến trước mùa mưa. Vậy nên, thấy âm u đó, vẫn ra đường bình thường. Bởi rất nhiều khi, trạng thái âm u còn kéo dài cho tới khi họ ra ngoài và trở về xong công việc. Lại cũng có khi, mây đen vần vũ một hồi lại bị gió lớn, đẩy sang khu vực khác, và chỗ tưởng không mưa lại hóa có mưa và ngược lại. Rồi nữa, mưa nhanh trút và cũng nhanh tạnh. Cái gì cũng “nhanh nhanh” hệt như nhịp đi gấp gáp của những luồng xe trên phố. Những dòng xe cộ lúc nào cũng miệt mài không nghỉ, chạy tràn qua những ngã năm, ngã bảy rồi tấp vào một hẻm nhỏ nào đó để... tiếp tục rẽ, lại rẽ. Sài Gòn là chốn tứ phương tụ hội. Chẳng ai bận tâm việc cái xe trước mặt kia mang biển số tỉnh nào khi tất cả hòa trong sự đa dạng, phong phú đến bất ngờ. Cũng chẳng ai bận tâm xem người này, người kia nói giọng Bắc hay Trung vì ở xứ này, tiếng nói khác nhau đã là điều tất yếu. Mưa cũng đơn giản và nhẹ nhõm như hơi thở ngày thường của tự nhiên. Đám mây tích tụ nước cứ trôi, tới đâu nặng quá thì trút xuống. Rồi lại bay, lại tích tụ hơi nước, lại trút, lại bay. Nhịp sống phía dưới mưa hiếm khi xáo trộn. 

Không dễ thấy cái thảng thốt của người Sài Gòn trong mùa mưa trước những giọt nước ầm ào trút xuống. Chỉ một thoáng thôi, có khi đứng ở ngay cạnh hiên mà mưa nhanh tới mức, chạy biến vào nhà ngay vẫn ướt. Cái thất thường của tự nhiên lâu ngày trở thành cái bình thường trong ứng xử của con người. Không vội vàng, không sốt ruột. Thấy mưa to thì dừng lại, tấp đại vào một quán cà phê. Chờ nhấm nháp hết, mà có khi chưa hết ly cà phê, trời đã lại quang đãng, ra đường đi tiếp. Không hoảng hốt khi cơn mưa vần vũ trên đầu. Sài Gòn mưa nhiều chứ hiếm khi có bão. 

Tôi cứ hay lẩn thẩn nghĩ về những mùa mưa ở miền Bắc khi ngắm cảnh sắc không gian dưới làn mưa lất phất Sài Gòn. Mưa ở đây đủ khiến người ta nhớ, mà không dễ kịp làm cho họ buồn, thậm chí day dứt tới thê thiết như những cơn mưa dầm thối đất thối cát. Đứng trước một cơn giông gió, nỗi bất an của người miền Bắc, miền Trung bao giờ cũng lớn. Bởi đâu chỉ là nước ngập, là đường tắc, là bất tiện trong sinh hoạt, còn là bão, là lũ, là khánh kiệt hoa màu, là cuốn trôi nhà cửa, mạng người. Những cơn mưa lúc ấy không còn chỉ là chuyện của trời nữa. Nó đã là chuyện rất hệ trọng của con người. 

Sự thực, mối giao cảm và gắn kết giữa con người và thiên nhiên thật chặt. Chỉ  cần quan sát cách người ta ứng xử với thiên nhiên, sẽ phần nào hiểu được chính xác sự “hiền” - “dữ” của tiết trời xứ ấy. Tôi cứ nghĩ, nếu có nhà làm phim nào quay ánh mắt của con người hai xứ Nam, Bắc nhìn trời mưa, chỉ cần góc máy thật chuẩn, asẽ thấy rất rõ cảm thức của con người ở hai vùng đất ấy trước thiên nhiên rành rẽ tới mức nào.

                                                         Đỗ Dương

Những Bài Hát Về Quê Hương

                                                                                                    Nhiều Tác Giả

Ao Làng Tôi

Từ lâu, văn học dân gian đã nói tới hai từ ao làng như một hình ảnh không thể thiếu trong mỗi làng quê Việt Nam nói chung, và quê tôi – làng Phương Khê nói riêng, ao làng là nơi lưu giữ những kỉ niệm, kí ức tuổi thơ sâu đậm của mỗi con người, ao làng là nơi gắn bó máu thịt với những ai xa quê, để mỗi khi lòng buồn man mác mà nhớ về quê hương, ở nơi xa ấy họ thường nhớ về hình ảnh quen thuộc, thân thương: ao làng, giếng làng, cây đa, cây gạo cổ thụ của làng!

Ao làng đã lưu giữ trong tôi những kỉ niệm, kí ức vui có, buồn có. Nhưng cho dù vui hay buồn thì ao làng đã gắn bó với tôi cả một quãng đời tuổi ấu thơ.

Những trưa hè, trốn nhà để cùng chúng bạn ra ao tắm táp. Mẹ vác roi đi tìm, ra bờ ao thấy quần áo của con mình vứt đống ở trên bờ. Mẹ đứng trên bờ, rồi nói vọng xuống ao trong tiếng tì tùm, ủng oẳng của những bàn chân đang quẫy đạp trên nước mà rằng :

- Nhà có phúc con biết lội, nhà có tội con biết trèo!

 Sao con không ngủ trưa mà trốn ra đây tắm táp, con không sợ chết đuối à?

Nhà tôi ở gần ao, gần sông Hồng, thủa chăn trâu cắt cỏ, tôi ra sức tập bơi mà vẫn chẳng biết bơi, nhà ở gần sông nước mà tôi lại không biết bơi thì thật là buồn! Cha tôi chặt đổ cả một thân cây chuối hột sau nhà to bằng cột đình, rồi thả xuống ao, nó nổi lên cho tôi bám vào thân cây để tập bơi, rồi tôi nghe lời chúng bạn bắt cả chuồn chuồn cho cắn vào rốn của mình mà rút cuộc tôi vẫn chẳng biết bơi. Nhiều lúc nghĩ vẩn nghĩ vơ, hay do mình là mạng Thổ ( đất ), Thổ ném xuống nước thì chỉ có mà chìm nghỉm, chẳng thấy tăm hơi. Theo các thầy Tử vi thường hay nói về số của tôi thì : Tôi dễ mắc nạn sông nước, mỗi khi có việc đi đâu tôi đều hết sức tránh những nơi sông sâu nước chảy xiết.

Ao làng như một định danh về vị trí cư trú của gia đình tôi, tôi đi đâu xa, ai hỏi về nơi sinh, tôi thường giải thích với họ rằng : Nhà tôi ở xóm Ao, thôn Phương Khê. Một cái tên nôm na, dân dã nhưng đã ăn sâu vào trí nhớ của mỗi người dân quê tôi. Ngay cả khi cúng khấn những người quá cố trong ngày giỗ, ngày Tết, trong bài khấn bao giờ ông nội tôi, cha tôi cũng nhắc tên địa danh xóm Ao như để định danh nơi về của tổ tiên !

Ao làng tôi còn có cả một kho chuyện dân gian kì bí. Mẹ tôi thường hay kể cho tôi nghe nhiều câu chuyện, trong đó câu chuyện về đôi vịt vàng thường hay xuất hiện ở Ao làm tôi nhớ nhất. Mẹ tôi bảo có nhiều người nhìn thấy, và đã từng bắt đôi vịt ấy về, rồi nhốt chúng vào chiếc cối đá mà người ta thường hay giã gạo, rồi đậy chiếc mâm gỗ lên trên. Nhưng rồi, đôi vịt vàng ấy biến mất lúc nào mà chủ nhà không hay. Không biết đôi vịt vàng ấy bây giờ ở đâu, đã có ai bắt được chúng chưa, và chúng có là tài sản của riêng ai không? Đến giờ mải mưu sinh nơi đất khách quê người, câu chuyện ấy chỉ còn đọng lại trong kí ức tuổi thơ của tôi.

Ao làng tôi không rộng lắm, quanh bờ ao là những rặng tre, rặng ổi của người dân sống xung quanh, soi bóng xuống mặt ao làm cho khung cảnh thôn quê bớt đi sự tẻ nhạt, nó giống như những nét chấm phá, những mảng màu trên một bức tranh nơi thôn dã.

Ao làng tôi xưa kia có ba cầu ao lên xuống được xây bằng ghạch nghiêng có nhiều bậc, ở đó tôi thấy dáng mẹ tôi rửa rau, giặt giũ...Còn tôi đã bao lần lên xuống cầu ao ấy, khi thì ngồi thả cần câu cá, khi thì ghánh nước tưới rau, ...Tất cả đều chìm vào trong kí ức tuổi thơ của tôi.

Bây giờ xa quê, tôi đã từng đi tắm ở bao nhiêu con sông, bao nhiêu bãi biển trên đất nước mình như bãi biển Trà Cổ đẹp bậc nhất ở vùng Đông Bắc của Việt Nam, bãi biển Cửa Lò sầm uất ở miền Trung, hay bãi biển mũi Nai, mũi Né ở miền Nam  nước ta, điểm cuối cùng của tổ quốc thân yêu, lòng tôi chợt nhớ về ao làng như lời bài ca dao xưa vang vọng lại :

                        Ta về ta tắm ao ta

                           Dù trong dù đục, ao nhà vẫn hơn.

Nhưng ôi thôi,  ao làng giờ không còn nữa, người ta đã cho lấp ao đi để xây nhà văn hóa thôn. Những hình ảnh thân thương như mặt ao trưa hè hàng tre rủ bóng, con trâu miệng nhai cỏ dưới lũy tre soi bóng mặt ao giờ không còn nữa. Những chiếc cầu giờ đã tan biến mất. Đứng trước khu ao xưa, tôi lại nhớ những vần thơ của cụ Tú Xương đã viết rằng :                                   

“ Sông kia rày đã nên đồng

Chỗ làm nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai

Vẳng nghe tiếng ếch bên tai

Giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò ”

Sự đổi thay của làng quê Việt Nam nói chung và làng tôi nói riêng đang dần làm tan biến đi nhiều nét đẹp văn hóa làng, trong đó hình ảnh ao làng một thời gắn bó với tôi và người dân quê tôi giờ chỉ còn trong kí ức tuổi thơ tôi một thời quá vãng!

                                                                                              Hoàng Anh