Bố Ơi !

Khao khát lớn nhất của con trai lúc này là hàng ngày được nói "thưa Bố con đi" và "thưa Bố con mới về". Nhưng con biết là khó lắm Bố nhỉ?

Cuộc sống cứ vội vã trôi nhanh một cách không ngừng, Bố đã rời xa Mẹ, con và gia đình cũng được 15 năm rồi đúng không Bố, nhanh quá mà con không tưởng nổi sao thời gian thấm thoát cứ nhẹ nhàng trôi nhanh như thế!

Bố mất ngày con mới lên 10, ấy thế mà giờ con trai của Bố đã là một du học sinh nơi phồn hoa phố thị xa quê hương, xa đất nước xa, mái nhà thân yêu để tự lập với những điều kiện khắc nghiệt nhất của cuộc sống này. Nhưng những đêm nơi phương xa này con vẫn khóc nấc vì nhớ Bố, con trai như quay muốn về tuổi thơ, quay về quãng thời gian 10 năm ngắn ngủi được Bố bồng bế và dạy bảo những lời yêu thương. Bố vẫn thường dạy chúng con rằng: “cuộc sống tuy khắc nghiệt và đầy nghịch cảnh nhưng các con hãy sống đúng với tư cách, trách nhiệm và bổn phận của một con người ý thức và có giáo dục, Bố chẳng thể cho các con hạt gạo, bát cơm nhưng bố sẽ cố gắng cho các con những giống lúa tốt nhất, để các con tư vun tự trồng…” mặc dù ngày đó đã con đã biết gì là nghịch cảnh! là trách nhiệm! là bổn phận và cũng đâu biết gì là cơ cực đâu chứ? bây giờ thì con đã đủ lớn để trường thành nhận biết được những điều Bố dạy, nhưng Bố đã rời xa con mãi mãi rồi !

Có lần xe con con trai hư giữa đường quốc lộ, trời tối mà lại không có chỗ sửa, con lại lủi thủi dẫn bộ chiếc xe máy, chưa bao giờ con nhận thức mình cần Bố như lúc ấy, muốn lắm lúc ấy lấy điện thoại, gọi cho Bố ơi!..., khóc òa lên "xe con trai của Bố hư giữa đường, con sợ lắm, Bố đến với con đi", rồi cứ thế chờ Bố chạy ngay đến, ôm con và bảo "Đừng sợ con trai của Bố, có Bố ở đây rồi", cũng chẳng biết Bố dùng cách nào, con tin chỉ cần là Bố, mọi thứ của con trai sẽ ổn. Nhưng mơ ước thôi, sự thật tối hôm đó, con đã phải dẫn bộ chiếc xe máy đi gần một cây số để về nhà, vừa đi vừa mệt, vừa sợ, vừa tủi thân, con đã khóc suốt cả quãng đường đi.

Đã có lần con chợt nhìn thấy những đừa con nhõng nhẽo bên Bố của nó, con lại chợt buồn và rưng rưng nước mắt, nhìn mà thèm lắm càm giác được Bố ôm vào lòng, ngày con thi đại học nhìn thấy các bạn có Bố đứng chở ngoài cổng trường con thèm lắm cảm giác có Bố bên cạnh hỏi han “con thi thế nào? Tốt không con? Con có mệt không…? Rồi ngày con nhận được giấy báo trúng tuyển con lại mừng vui, những lúc vui mừng như thế con lại cần một vòng tay ôm vào lòng và nói “con của Bố giỏi lắm, Bố tự hào về con..” nhưng những điều ấy đối với con chỉ là một giấc mơ thôi đúng không Bố….. Nhưng con biết nơi phương xa, thật xa nào đó Bố vẫn còn ngước mắt nhìn con, Bố vẫn tấm tắc khen rằng con trai của Bố can đảm và mạnh mẽ lắm, Bố tự hào về con! và điều đó là sự thật rằng Bố đang hiện diện trong trái tim và tinh thần con mỗi ngày có đúng không Bố!

Con trai mà! phải mạnh mẽ, cả phần của Bố nữa, để Mẹ và anh chị ở nhà yên tâm, nhưng có những lúc, con chỉ muốn là đứa con trai út mà Bố cưng chiều yêu thương.

Bố ơi

"Bố ơi" 2 chữ thân thương lắm nhưng khó còn có thể cất lên thành tiếng. Chỉ giữ mãi nó trong những trang nhật ký, như cách con giữ mãi Bố trong tim con vậy...

Bố ơi con yêu Bố!

Ngày của cha...chúc cho tất cả những người Cha trên trái đất này được vui tươi, hạnh phúc để vui sống bên những người con của mình

Xin chúc những người con luôn hạnh phúc vì còn có Cha để yêu thương và ôm ấp mỗi ngày, xin đừng làm cho ông phải buồn vì những lỗi lầm chúng ta vô tình hay cố ý làm cho Cha mình phải buồn.

Và cũng xin chúc cho tất cả những ai đã mất Cha luôn tự hào rằng Cha của chúng ta luôn dõi bước và đồng hành với chúng ta trong trái tim...cho dù ông có ở nơi đâu...??

                                                                                            Thanh Tran

Lá Cọ Quê Tôi

Phóng xe trên đường nhìn từng túi cọ ỏm nghi ngút khói, béo ngậy, vàng ươm khiến bao người vội vã cũng phải dừng xe, mua một túi về nhà thưởng thức. Những đồ ăn nhà quê thân thuộc ấy nhắc ta về những kỷ niệm, những giá trị cuộc sống bị thời gian vội vàng phủ lấp.

Lá Cọ

Mấy hôm rồi trời mưa dầm dề. Đã vào tháng Chạp, rét căm căm mà còn gặp cơn mưa trái mùa rây rả mấy ngày không chịu dứt khiến nhiều người ngao ngán. Ngồi bên nồi khoai luộc bốc khói nghi ngút, mẹ tôi vừa nhấm nháp miếng khoai vàng mật vừa nhìn ra trời nói bâng quơ: “Trông vậy thôi. Mưa rừng cọ gió rừng thông”. Thằng cu em láu táu chỉ háu ăn chưa kịp động não gì là lanh chanh hỏi: là sao mẹ...? Mẹ tôi cười, cốc đầu nó cái, không nói gì. Vì mẹ biết thừa có đứa trẻ nào sinh ra trên mảnh đất Phú Thọ này lại không hiểu quá rành rẽ về cây cọ - loài cây gắn bó đặc trưng của vùng trung du.

Tôi sinh ra ở thành phố, nơi không có những đồi cọ, rừng cọ bạt ngàn nhưng xen giữa phố xá hiện đại, nhà cửa khang trang vẫn thấp thoáng những bóng cọ thân quen. Song cây cọ chỉ thực sự gần gũi thân thuộc với tôi sau mỗi chuyến về quê cùng bố mẹ. Theo những vòng bánh xe rời thành phố, tôi ngày bé nào có biết bao nhiêu kilomet gì đâu, chỉ thấy ven đường những dãy nhà cao tầng, san sát ngày càng bé lại, thưa ra, con đường quốc lộ không còn nghiêng mình thoai thoải mà phải dần uốn lượn theo những quả đồi lúp xúp, và những bóng cọ bỗng đâu hiện ra rợp mắt, lá tròn xào xạc xôn xao như chào đón là tôi biết mình đã về đến quê hương Phù Ninh – nơi được coi là thủ phủ của cây cọ Phú Thọ.

Cây cọ mỗi năm đều đặn mọc 12 tàu lá, thân cao thêm chừng 20cm. Tính theo mốc đó, cây cọ càng cao giá trị sử dụng càng lớn. Từ ngày bé tôi đã biết phụ mẹ quét nhà bằng chổi bện từ bẹ cọ bé con con, còn mẹ tôi quét sân bằng cây chổi lá cọ cao quá vai người lớn. Mùa hè tôi nằm mành cọ mát rượi, mùa đông tôi được thưởng thức món cọ ỏm béo ngậy ngon tuyệt vời, đánh bay cái lạnh cái đói mỗi khi đi học về. Về quê tôi còn được thấy các chú các bác dựng nhà từ cây cọ, lợp nhà bằng lá cọ, ngay cả những cây cầu, những xô nước, máng lợn hay đôi đũa trong nhà cũng từ cây cọ mà ra. Cây cọ thân thuộc với tôi là thế, hữu ích trong cuộc sống là thế mà mỗi lần về quê tôi lại chẳng màng đến những “anh cọ” to lớn, xù xì đằng ấy. 

Tôi chỉ thích chơi với những “em” cọ non cao lúp xúp đến đầu đứa trẻ 7 tuổi là tôi. Cây bé xíu mà lá đã xòe tròn che kín gốc. Lá mọc ra từ đất chứ chưa có thân, úm tròn lại được tôi tưởng  tượng như một túp lều dã ngoại, mỗi lần chui vào là cười khúc khích. Ngó từ túp lều đó lên, thấy từng tia nắng chiếu qua kẽ lá xanh, nhảy tíu tít trên vai trên áo, thấy cọ sao giống mặt trời xanh, giống chiếc ô che nắng râm mát đường em đi trong bài hát “Đi học” năm nào thế. Ngắm nhìn những em cọ non ấy, cái làm tôi khoái nhất nhưng cũng rụt rè muốn thưởng thức nhất là những lá cọ non. Những búp lá xanh đâm ra từ giữa lùm ấy sao cứ xanh non mỡ màng đến thế. Lá cọ mọc ra như hình dẻ quạt. Ban đầu là những búp lá, nhọn hoắt, cứng chắc đâm thẳng lên trời như cây quạt giấy còn gấp chặt chưa mở. Mấy hôm sau lá bắt đầu từ từ mở ra, như nghe ngóng thế giới xung quanh, như chờ từng ngọn gió mơn man, từng ánh nắng tíu tít tới khẽ gọi mới chịu từ từ xòe lá. Lá non mở ra xanh trong như ngọc, mềm mại như lụa chứ không còn cứng chắc như đinh như từ mấy hôm trước nữa. Đấy là tôi mê mẩn nhất và cũng rụt rè nhất. 

Tôi cứ muốn đứng ngắm mãi, mân mê mãi những tờ lá non ấy, nhưng lại lo sợ rồi mấy hôm nữa lá sẽ già đi mất, không còn vẻ non tơ mỡ màng nữa. Tôi chỉ muốn ngắt những đọt lá, tờ lá xanh non ấy vào nhà mà nhìn ngắm cho thỏa thích, để lá non không bao giờ già. Song nhìn vậy thôi chứ lá cọ rất dai. Vừa mới mọc ra đã nhất quyết không rời khỏi cuống nên tôi dù có đánh đu cũng chỉ thêm xước tay, thậm chí lá ngã chỗ đít ra sau chứ cũng không tài nào hái được. Biết tôi lần nào về cũng vậy, bố tôi đứng trên sân với cây quạt cọ trên tay từ lúc nào, vừa vẫy tôi vào nhà vừa cười vang khiến tôi thấy mình thật xấu hổ.

Năm nay mùa đông đến muộn hơn mọi năm, nhưng cái rét để dành bao giờ cũng thấm thía, buốt giá hơn. Phóng xe trên đường nhìn từng túi cọ ỏm nghi ngút khói, béo ngậy, vàng ươm khiến bao người vội vã cũng phải dừng xe, mua một túi về nhà thưởng thức. Những đồ ăn nhà quê thân thuộc ấy nhắc ta về những kỷ niệm, những giá trị cuộc sống bị thời gian vội vàng phủ lấp.

Cọ Quê

Cây cọ trung du vẫn luôn là niềm từ hào của người dân Phú Thọ, vẫn luôn phát huy giá trị kinh tế và giá trị tinh thần của mình trong cuộc sống. Trong cuộc sống hiện đại hôm nay, con người không chỉ biết phát huy những giá trị truyền thống mà còn phát hiện thêm nhiều công dụng, giá trị mới của cây cọ, như ép dầu cọ, làm đồ thủ công mỹ nghệ xuất khẩu. Những phát hiện mới ấy sẽ gia tăng giá trị của loài cây đất cội nguồn, để cây không chỉ trực tiếp phục vụ cuộc sống người dân mà còn đem lại lợi nhuận, việc làm, bắc cây cầu đưa người dân sang bờ làm giàu, khấm khá.

Cây cọ Phú Thọ quê tôi cũng lớn lên cùng người. Xưa cây gắn bó với cuộc sống văn minh lúa nước, nay lại đồng hành với người dân trong nền kinh tế thị trường. Cây cọ luôn là một biểu tượng ý nghĩa của quê hương Đất Tổ, luôn xòe bóng mát chở che cho những giá trị tinh thần vĩnh cửu.

                        Trích Tản Văn Nghệ Thuật (Văn Học Việt Nam)

Lục Bình Quê Tôi

Cái chân chất đượm tình của người Nam bộ mãi vẹn nguyên, như hoa lục bình nở trên sông, mặc mùa cạn hay mùa lũ lớn.

Đã bao giờ bạn nhìn thấy lục bình trôi trên sông? Ở bất cứ nơi đâu, dù là sông Tiền, sông Hậu bao la trù phú; sông Hương cổ kính và thơ mộng bên cạnh cố đô, hay sông Ngàn phố, Vàm Cỏ... ta đều có thể bắt gặp những cụm lục bình xanh ngắt. 

Lục bình nở hoa, những cánh mỏng manh, tim tím nhẹ nhàng đầy lãng mạn. Hoa không thơm, không rực rỡ, và chẳng bao giờ được nâng niu mang cắm trong bình để điểm tô cho nhịp sống thường ngày một chút sắc hương như hoa sen, hoa súng - nhưng lại có duyên, cái duyên quê bình dị và quyến rũ. Sắc tím dịu dàng ấy chỉ có thể làm nên vương vấn khi được giữ nguyên trên cái lênh đênh của sông nước, từng bông đơn lẻ kết lại bên nhau để tím thủy chung loang đầy mặt sông, gieo vào lòng người bàng bạc niềm thương nhớ...

Chẳng thế mà ngày nhỏ, có lần tôi nằng nặc đòi chị Hai khều cho bằng được một bông lục bình, mang vào nhà cắm. Nhưng cái tôi có được trên tay chỉ là những cánh hoa tím mong manh có phần dập nát, và cứ dần héo rũ bứt ra khỏi bộ rễ chìm trong nước. Chị nhìn mặt tôi thất vọng mà cười buồn: "Có những vẻ đẹp em chỉ có thể chiêm ngưỡng mà không bao giờ có thể sở hữu cho riêng mình". Câu nói ấy đến giờ tôi vẫn nhớ, và mới hiểu hết ý nghĩa của nó khi bắt đầu có những vấp váp trên mỗi bước tôi đi...

Lục bình trôi theo con nước, cứ từng cụm, từng cụm. Có những khi sóng đánh mạnh khiến chúng tan ra thành từng nhánh, trôi lẻ loi một mình trong âm thầm lặng lẽ. Nhưng dù là đơn lẻ hay thành đám đi chăng nữa thì lục bình vẫn là lục bình - chúng vẫn có một đời sống và một sức chịu đựng, sản sinh mạnh mẽ vô tận. Phía trên mặt nước là những chiếc lá dày, xanh ngắt mở lòng ra đón ánh dương bừng sáng hoặc đẫm chút sương đêm. Phía dưới, chìm trong mặt nước là một bộ rễ dài ngậm chút hương phù sa mà sống. Nước lớn, lục bình trôi đi - trôi đi mãi cho đến một ngày nào đó mỏi gót lãng du mới dạt vào bờ sông hay một bờ ruộng hoang. Và ở đó chúng sinh sôi, nảy nở để đợi một ngày con nước mới trở về bắt gặp và réo gọi, chúng lại ra đi...

Bởi gắn liền với con nước, "như chim liền cánh, như cây liền cành" mà vùng sông nước Nam Bộ nghiễm nhiên trở thành xứ sở của lục bình. Hoa nở trên sông hầu như suốt cả bốn mùa, nhưng rộ lên rõ nhất là vào cuối đông cho đến hết cả xuân ấm... Chúng luôn hiện hữu trong tôi như một hình ảnh đặc trưng nhất khi nghĩ về những kiếp người trên sóng nước phương Nam bươn trải với cuộc đời.

"Về phương Nam ngắm sông ngậm ngùi

Thương những đời như lục bình trôi"

Tôi theo câu hát ấy của Vũ Đức Sao Biển tìm về với sông nước phương Nam để cảm nhận nhịp sống lênh đênh "như lục bình trôi" nơi những con thuyền tất tả xuôi ngược trên sông. Chòng chành con thuyền nhỏ giữa dòng - nhưng từ đó mở ra cả một không gian sống, vừa là nơi buôn bán, vừa là nơi sinh hoạt của mỗi gia đình. Từng chiếc ghe chất đầy các loại trái cây mang hương vị đặc trưng sông nước sẽ theo những nhánh sông Cửu Long xuôi về các chợ nổi như Cái Bè (Tiền Giang), Cái Răng (Cần Thơ), tấp nập người bán kẻ mua... Rồi sau những không khí rộn ràng của tiếng nói cười, mua bán như thế, khi mỗi phiên chợ khép lại luôn là những khoảng lặng, đối mặt với nỗi lo cơm áo gạo tiền, hôm nay lo chưa hết đã lo tràn sang cả ngày mai... Thương ánh  mắt mẹ già con thơ trong một sớm lũ về chống con sào cầm cự giữa mênh mông sóng nước đục ngầu, gắng qua một mùa đói nhói lòng..

Kiếp nghèo thân phận nổi nênh, nhưng cái chân chất đượm tình của người Nam bộ thì mãi còn vẹn nguyên - như hoa lục bình nở trên sông, mặc mùa cạn hay mùa lũ lớn - vẫn cứ thấy một sắc tím mong manh trên thảm lá mướt xanh lấp lánh dưới ánh mặt trời. Bạn hãy thử dừng chân ghé lại bất kỳ ghe thuyền nào trên sông Tiền, sông Hậu mà xem, sẽ luôn gặp những nụ cười mến khách, dễ gần như gặp người hàng xóm thân thuộc nhiều năm. Họ nghèo đấy, tất tả bươn mình cơ cực, lo toan đấy nhưng ít khi bắt gặp một nét bi quan trên gương mặt.

Đôi lúc tôi cứ nghĩ: Nếu được chọn giữa một kiếp sống thanh thản, tự do bầu bạn với sông nước, giăng lưới buông câu bình lặng với một cuộc sống ồn ào, chen đua (thậm chí là giành giật, giẫm đạp lên nhau từng phút, từng giờ nơi thị thành hối hả kia), có lẽ họ sẽ vẫn chọn kiếp sống trên sông. Dẫu nổi nênh, mặc gió giông mưa nắng, mặc vất vả lo toan, họ vẫn thủy chung cùng dòng nước với tình người chân chất ấm nồng  - như lục bình hoài tím mênh mang...

                                                                                                                 Đình Khoa

Tháng Sáu Ngày Hẹn Trong Mưa Kỷ Niệm

Bỗng nghe sấm rền tháng sáu Dòng sông vẫy gọi nhau về…” Tháng sáu trở về chấp chới ngoài hiên nhà bằng những cơn mưa đột ngột, tháng sáu lúc nào cũng dịu dàng và đầy yêu thương dù rằng nhiều mưa lạnh, dù câu ca của Phú Quang cứ vang lên trong phòng trống, chẳng bao giờ em muốn mình như con chim sẻ nhỏ bay mất khỏi vùng trời bình yên của mình: Anh! Tháng sáu về mang theo cả những ngày đầu tiên của chúng mình. Mình gặp nhau, đó là duyên may nhưng yêu nhau, đó là sựa lựa chọn của trái tim mà không bao giờ hối tiếc. Yêu - được yêu, giận hờn - yêu thương, xa xôi - gần gũi, buồn - vui, hạnh phúc - đau khổ, ngọt - đắng… tất cả đều là những “gia vị tình yêu, khi ta đã cùng nắm tay nhau đi qua những gập ghềnh, đi qua những ngày tháng xa cách thì thời gian – không gian – khoảng cách chẳng còn cản trở mình vẫn yêu thương, quan tâm, chăm sóc và nghĩ về nhau. Chiều nay, trên con đường quen tiếng chim vẫn lao xao trên vòm lá, dòng người vẫn tấp nập vội vã, nắng vẫn nhảy nhót trên vai người, ngã tư kia vẫn im lìm đợi những dấu chân qua, chẳng biết có đợi dấu chân của một người đứng đợi và của một người tìm đến vòng tay ấm áp không nhỉ? Em đứng ở đầu con đường, những kỷ niệm, dáng hình yêu thương vẫn hiện lên trước mắt không mờ nhạt vì thời gian… thế rồi mưa, mưa trôi qua kẽ tay. Em tự nhủ mình, vẫn luôn giữ mãi những yêu thương, không trôi tuột đi khi chúng mình vẫn trân trọng từng giây phút có nhau, ghét nhau thì dễ, để yêu thương mới là khó…

Tháng sáu về, em lại được về với tràn ngập cảm xúc trong mùa mưa, mùa yêu vĩnh viễn trong tim. Chỉ là cái cớ thôi để nhớ, nhưng tháng sáu thực sự rất ấm áp và dễ ru lòng người tìm về với nỗi nhớ và chứa chan kỷ niệm. Có em và anh trong mùa mưa, mùa của những cơn bão xa cùng những chuyến đi trên những cánh đồng thơm mùi lúa, đến những lũy tre đầu làng, con kênh trước ngõ cùng đàn cò bay phía sau nhà. Có những xao lòng của người nông dân theo nắng mưa của những cung đường mang trong mình trăn trở về những ánh mắt trẻ thơ chờ đón những ánh sáng ngọn đèn phía xa xa ngoài đồng. Tháng sáu có cả những cơn mưa của đầu mùa cô đơn lặng lẽ rơi, của câu vọng cổ vang lên từ người dân làng quê em, của những cơn mưa buồn không giấu hết được vào đáy mắt. Em muốn trở lại cánh đồng trong tháng sáu, tìm về những kỷ niệm nhỏ dại cùng Ba trên chiếc xuồng thả lưới bắt cá vào chiều tháng 6, tìm về trên những con đường làng quanh co rợp bóng mát để với tay lên tưởng chạm đến một màu xanh bất tận, về với một lời hẹn hò … Tháng sáu dần về, hẹn hò nhau một ngày tháng sáu anh nhé…

                                                                    Thanh Trúc

Sài Gòn Vào Mưa

Gần 30 năm sống trên miền Bắc, nên tôi lạ lùng khi trải nghiệm mùa mưa ở miền Nam. Cái đột ngột, bất ngờ, cái vội vàng, ráo riết, cái “đến hẹn lại lên” như một sự tuân thủ kỷ luật trung thành đến khó chịu. Đó là những cảm nhận dễ thấy của mùa mưa ở Sài Gòn.

Người Sài Gòn đã quen với việc ứng biến trước mùa mưa. Vậy nên, thấy âm u đó, vẫn ra đường bình thường. Bởi rất nhiều khi, trạng thái âm u còn kéo dài cho tới khi họ ra ngoài và trở về xong công việc. Lại cũng có khi, mây đen vần vũ một hồi lại bị gió lớn, đẩy sang khu vực khác, và chỗ tưởng không mưa lại hóa có mưa và ngược lại. Rồi nữa, mưa nhanh trút và cũng nhanh tạnh. Cái gì cũng “nhanh nhanh” hệt như nhịp đi gấp gáp của những luồng xe trên phố. Những dòng xe cộ lúc nào cũng miệt mài không nghỉ, chạy tràn qua những ngã năm, ngã bảy rồi tấp vào một hẻm nhỏ nào đó để... tiếp tục rẽ, lại rẽ. Sài Gòn là chốn tứ phương tụ hội. Chẳng ai bận tâm việc cái xe trước mặt kia mang biển số tỉnh nào khi tất cả hòa trong sự đa dạng, phong phú đến bất ngờ. Cũng chẳng ai bận tâm xem người này, người kia nói giọng Bắc hay Trung vì ở xứ này, tiếng nói khác nhau đã là điều tất yếu. Mưa cũng đơn giản và nhẹ nhõm như hơi thở ngày thường của tự nhiên. Đám mây tích tụ nước cứ trôi, tới đâu nặng quá thì trút xuống. Rồi lại bay, lại tích tụ hơi nước, lại trút, lại bay. Nhịp sống phía dưới mưa hiếm khi xáo trộn. 

Không dễ thấy cái thảng thốt của người Sài Gòn trong mùa mưa trước những giọt nước ầm ào trút xuống. Chỉ một thoáng thôi, có khi đứng ở ngay cạnh hiên mà mưa nhanh tới mức, chạy biến vào nhà ngay vẫn ướt. Cái thất thường của tự nhiên lâu ngày trở thành cái bình thường trong ứng xử của con người. Không vội vàng, không sốt ruột. Thấy mưa to thì dừng lại, tấp đại vào một quán cà phê. Chờ nhấm nháp hết, mà có khi chưa hết ly cà phê, trời đã lại quang đãng, ra đường đi tiếp. Không hoảng hốt khi cơn mưa vần vũ trên đầu. Sài Gòn mưa nhiều chứ hiếm khi có bão. 

Tôi cứ hay lẩn thẩn nghĩ về những mùa mưa ở miền Bắc khi ngắm cảnh sắc không gian dưới làn mưa lất phất Sài Gòn. Mưa ở đây đủ khiến người ta nhớ, mà không dễ kịp làm cho họ buồn, thậm chí day dứt tới thê thiết như những cơn mưa dầm thối đất thối cát. Đứng trước một cơn giông gió, nỗi bất an của người miền Bắc, miền Trung bao giờ cũng lớn. Bởi đâu chỉ là nước ngập, là đường tắc, là bất tiện trong sinh hoạt, còn là bão, là lũ, là khánh kiệt hoa màu, là cuốn trôi nhà cửa, mạng người. Những cơn mưa lúc ấy không còn chỉ là chuyện của trời nữa. Nó đã là chuyện rất hệ trọng của con người. 

Sự thực, mối giao cảm và gắn kết giữa con người và thiên nhiên thật chặt. Chỉ  cần quan sát cách người ta ứng xử với thiên nhiên, sẽ phần nào hiểu được chính xác sự “hiền” - “dữ” của tiết trời xứ ấy. Tôi cứ nghĩ, nếu có nhà làm phim nào quay ánh mắt của con người hai xứ Nam, Bắc nhìn trời mưa, chỉ cần góc máy thật chuẩn, asẽ thấy rất rõ cảm thức của con người ở hai vùng đất ấy trước thiên nhiên rành rẽ tới mức nào.

                                                         Đỗ Dương

Những Bài Hát Về Quê Hương

                                                                                                    Nhiều Tác Giả

Ao Làng Tôi

Từ lâu, văn học dân gian đã nói tới hai từ ao làng như một hình ảnh không thể thiếu trong mỗi làng quê Việt Nam nói chung, và quê tôi – làng Phương Khê nói riêng, ao làng là nơi lưu giữ những kỉ niệm, kí ức tuổi thơ sâu đậm của mỗi con người, ao làng là nơi gắn bó máu thịt với những ai xa quê, để mỗi khi lòng buồn man mác mà nhớ về quê hương, ở nơi xa ấy họ thường nhớ về hình ảnh quen thuộc, thân thương: ao làng, giếng làng, cây đa, cây gạo cổ thụ của làng!

Ao làng đã lưu giữ trong tôi những kỉ niệm, kí ức vui có, buồn có. Nhưng cho dù vui hay buồn thì ao làng đã gắn bó với tôi cả một quãng đời tuổi ấu thơ.

Những trưa hè, trốn nhà để cùng chúng bạn ra ao tắm táp. Mẹ vác roi đi tìm, ra bờ ao thấy quần áo của con mình vứt đống ở trên bờ. Mẹ đứng trên bờ, rồi nói vọng xuống ao trong tiếng tì tùm, ủng oẳng của những bàn chân đang quẫy đạp trên nước mà rằng :

- Nhà có phúc con biết lội, nhà có tội con biết trèo!

 Sao con không ngủ trưa mà trốn ra đây tắm táp, con không sợ chết đuối à?

Nhà tôi ở gần ao, gần sông Hồng, thủa chăn trâu cắt cỏ, tôi ra sức tập bơi mà vẫn chẳng biết bơi, nhà ở gần sông nước mà tôi lại không biết bơi thì thật là buồn! Cha tôi chặt đổ cả một thân cây chuối hột sau nhà to bằng cột đình, rồi thả xuống ao, nó nổi lên cho tôi bám vào thân cây để tập bơi, rồi tôi nghe lời chúng bạn bắt cả chuồn chuồn cho cắn vào rốn của mình mà rút cuộc tôi vẫn chẳng biết bơi. Nhiều lúc nghĩ vẩn nghĩ vơ, hay do mình là mạng Thổ ( đất ), Thổ ném xuống nước thì chỉ có mà chìm nghỉm, chẳng thấy tăm hơi. Theo các thầy Tử vi thường hay nói về số của tôi thì : Tôi dễ mắc nạn sông nước, mỗi khi có việc đi đâu tôi đều hết sức tránh những nơi sông sâu nước chảy xiết.

Ao làng như một định danh về vị trí cư trú của gia đình tôi, tôi đi đâu xa, ai hỏi về nơi sinh, tôi thường giải thích với họ rằng : Nhà tôi ở xóm Ao, thôn Phương Khê. Một cái tên nôm na, dân dã nhưng đã ăn sâu vào trí nhớ của mỗi người dân quê tôi. Ngay cả khi cúng khấn những người quá cố trong ngày giỗ, ngày Tết, trong bài khấn bao giờ ông nội tôi, cha tôi cũng nhắc tên địa danh xóm Ao như để định danh nơi về của tổ tiên !

Ao làng tôi còn có cả một kho chuyện dân gian kì bí. Mẹ tôi thường hay kể cho tôi nghe nhiều câu chuyện, trong đó câu chuyện về đôi vịt vàng thường hay xuất hiện ở Ao làm tôi nhớ nhất. Mẹ tôi bảo có nhiều người nhìn thấy, và đã từng bắt đôi vịt ấy về, rồi nhốt chúng vào chiếc cối đá mà người ta thường hay giã gạo, rồi đậy chiếc mâm gỗ lên trên. Nhưng rồi, đôi vịt vàng ấy biến mất lúc nào mà chủ nhà không hay. Không biết đôi vịt vàng ấy bây giờ ở đâu, đã có ai bắt được chúng chưa, và chúng có là tài sản của riêng ai không? Đến giờ mải mưu sinh nơi đất khách quê người, câu chuyện ấy chỉ còn đọng lại trong kí ức tuổi thơ của tôi.

Ao làng tôi không rộng lắm, quanh bờ ao là những rặng tre, rặng ổi của người dân sống xung quanh, soi bóng xuống mặt ao làm cho khung cảnh thôn quê bớt đi sự tẻ nhạt, nó giống như những nét chấm phá, những mảng màu trên một bức tranh nơi thôn dã.

Ao làng tôi xưa kia có ba cầu ao lên xuống được xây bằng ghạch nghiêng có nhiều bậc, ở đó tôi thấy dáng mẹ tôi rửa rau, giặt giũ...Còn tôi đã bao lần lên xuống cầu ao ấy, khi thì ngồi thả cần câu cá, khi thì ghánh nước tưới rau, ...Tất cả đều chìm vào trong kí ức tuổi thơ của tôi.

Bây giờ xa quê, tôi đã từng đi tắm ở bao nhiêu con sông, bao nhiêu bãi biển trên đất nước mình như bãi biển Trà Cổ đẹp bậc nhất ở vùng Đông Bắc của Việt Nam, bãi biển Cửa Lò sầm uất ở miền Trung, hay bãi biển mũi Nai, mũi Né ở miền Nam  nước ta, điểm cuối cùng của tổ quốc thân yêu, lòng tôi chợt nhớ về ao làng như lời bài ca dao xưa vang vọng lại :

                        Ta về ta tắm ao ta

                           Dù trong dù đục, ao nhà vẫn hơn.

Nhưng ôi thôi,  ao làng giờ không còn nữa, người ta đã cho lấp ao đi để xây nhà văn hóa thôn. Những hình ảnh thân thương như mặt ao trưa hè hàng tre rủ bóng, con trâu miệng nhai cỏ dưới lũy tre soi bóng mặt ao giờ không còn nữa. Những chiếc cầu giờ đã tan biến mất. Đứng trước khu ao xưa, tôi lại nhớ những vần thơ của cụ Tú Xương đã viết rằng :                                   

“ Sông kia rày đã nên đồng

Chỗ làm nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai

Vẳng nghe tiếng ếch bên tai

Giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò ”

Sự đổi thay của làng quê Việt Nam nói chung và làng tôi nói riêng đang dần làm tan biến đi nhiều nét đẹp văn hóa làng, trong đó hình ảnh ao làng một thời gắn bó với tôi và người dân quê tôi giờ chỉ còn trong kí ức tuổi thơ tôi một thời quá vãng!

                                                                                              Hoàng Anh