Tháng 8 Của Những Ngày Đong Đầy.

Chỉ là chút xao động chuyển mùa, nắng thì bớt gắt hơn còn gió thì mát dịu hơn. Chào tháng tám để tạm biệt cái oi nồng, hay em còn chờ đợi những gì khác nữa?

Cũng đúng thôi, người ta nói tháng tám là mùa yêu thương, mùa của ấm áp và đoàn tụ, mùa của ngày lập thu da diết vị mát lành. Những con phố sẽ bớt tấp nập hơn, những con đường huyên náo người qua lại sẽ chất chứa chút tàn dư của nắng nhè nhẹ, trải dọc cảm giác bình an lên tất cả mọi người.

Đã bắt đầu vơi đi những cơn mưa rào bất chợt làm em ướt áo, cho em nhớ người này thêm một chút, yêu thêm người kia một chút. Tháng tám để chúng ta chững lại một nhịp, hít hà mùi hương trời đất mà xuýt xoa sao thời gian trôi quá nhanh.

Em còn yêu những loài hoa lan man hương tháng tám. Những chiếc xe thồ chở đầy sắc nắng trên hướng dương, hao hao trầm lặng của màu tím bách nhật, sen hồng thì hồn hậu điểm thêm nét dịu dàng, yêu kiều dù đã đến mùa tàn lụi.

đong đầy tháng 8

Tháng tám, người ta chờ đợi những cuộc hẹn café bên những quán nhỏ, hương hoa sữa đánh thức em khỏi mớ hỗn độn của những bộn bề âu lo thường ngày. Bất chợt nhặt được một chiếc lá vàng rụng xuống dưới chân, để rồi giật mình rằng tiết thu đã về.

Tháng tám cho em đong đầy yêu thương lên ánh mắt, những cái nắm tay siết chặt kéo hạnh phúc lại gần kề. Những cuộc gặp gỡ và chia ly khiến cho người ta bồi hồi cảm xúc, không có chỗ cho những trái tim gấp gáp hay hời hợt.

Tháng tám cho em nghe thấy tiếng đàn dương cầm đâu đó vọng lại từ cửa sổ của một căn gác nhỏ, khúc giao mùa còn ướt át vị luyến thương, cho em buồn vì những chuyện quá khứ đã xa tít tắp, cho em nhớ những người đã bước ra khỏi cuộc sống của em, để lại những khoảng trống vẫn hẫng một nhịp mỗi khi tháng tám trở về.

Ai đã cài lên tóc em vẻ dịu dàng của tháng tám?  Để trong không khí dịu mát lặng lẽ lan ra từ đất trời, em bỗng dưng muốn chạy xe dọc theo khắp nẻo đường, con phố, để hòa vào dòng người chậm chạp đã nhận ra láng máng tiết thu.

Tháng tám, phố xá đẹp hơn, cũng trầm tĩnh hơn, hao hao những đường nét cổ kính lộ ra khỏi ánh nắng, bước chân người bộ hành bất giác chậm lại, để kịp thấy tim mình xao động bởi những điều giản đơn, để bỗng dưng muốn bao dung và tha thứ.

Người ta vẫn gọi tháng tám là tháng xum vầy, tháng tám là mùa kỷ niệm. Những ngày lễ trọng đại gieo vào lòng người biết bao tự hào, rồi mới biết sống đẹp hơn và vun đắp lòng biết ơn.

Em phải cảm ơn tháng tám, đã cho em được ước ao những điều bé mọn, để vụng trộm thầm hy vọng và đợi chờ một cách nhẫn nại. Biết ôm ấp niềm tin một cách chắc chắn và bật cười khi nghe cô bạn thân vẫn thao thao bất tuyệt, rằng: “Hà Nội, không vội được đâu!”

Ồ, tháng 8 đến rồi, mang cho em chút chùng chình nhè nhẹ, dụ em thả người ngồi bệt xuống một góc phố nhỏ để nhấn nhá hương vị ấm áp quen thuộc, lim dim nhắm mắt để nghe một ca khúc ngọt ngào được phát từ loa phường vọng lại: “Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội! Mùa hoa sữa về, thơm từng góc phố …”, mắt bỗng nhiên ươn ướt vì cảm động chẳng có lý do.

Ước gì em có thể ôm tháng tám vào lòng, ấp ủ vỗ về để nhấm nháp cốc nước sấu mát lành, ăn thử cốm đầu mùa gói hờ trong những vạt lá sen, chui vào một góc quán nhỏ để nghe những bản nhạc không lời mà lẩm nhẩm sao Hà Nội thanh bình đến thế.

Tháng tám có chút buồn đâu đó, nhẹ thôi, nhưng lan tỏa mãi, rồi sau đó vụt biến thành những đám mây lãng đãng dọc trên nền trời. Bỗng dưng ước ao có thể nằm lại trong vạt nắng nhẹ, giơ tay tìm kiếm hạnh phúc của riêng mình.

Em có nghe đâu đó tiếng gọi của tháng tám? Bất chợt ngoảnh lại giữa đường, sẽ thấy ai đó đưa tay ra chờ đợi.

Xin cho em cất lên giọng hát trầm lắng để chào tháng tám, chào những khoảng trống được lấp đầy, chào mùa thu chớm đến, chào những rung động không thể nói thành lời, chào những thứ tha, những cái ôm dành cho người trở về, chào một mùa yêu thương lặng lẽ rơi đầy …

Bãi Sông Quê Tôi.

Con sông quê tôi rất rộng, đứng bên này bờ nhìn qua bên kia chỉ thấy một chớn nước màu xanh gờn gợn chạy dài theo vườn cây điệp trùng nối tiếp nhau như không có điểm dừng.

Sông Quê

Làng tôi ở bên bồi, còn nơi xanh gờn gợn kia là bên lở, người ta gọi đó là cồn. Từ bên bồi qua bên lở nếu chèo ghe cật lực phải mất hơn một tiếng đồng hồ nếu gió yên sóng lặng. Còn khi có mưa giông, sóng cuộn lên ầm ầm thì chẳng ai dám đi. Nhưng tùy theo mùa vụ, người bên này sông vẫn phải ngày hai buổi đi về bên kia sông để trồng trọt, cấy cày. Những chuyến đi như thế khiến người thân phải ra bãi trông ngóng, khi thấy chiếc ghe chèo nhỏ xíu chở khẳm người xuất hiện mỏng manh như chiếc lá giữa những cơn sóng dữ hướng mũi về bên này mới thực sự yên tâm.

Bãi sông quê tôi đầy cát vàng, dài rộng ra tới mép nước khi thủy triều xuống nên tha hồ giẫm lên không sợ lấm bùn. Trên bãi cát vàng óng ấy vô số họ hàng nhà dã tràng sinh sống, đào hang trú ngụ. Thuở nhỏ tôi và những đứa bạn cùng trang lứa thường ra bãi sông chia phe đá banh, đá chán lại cùng nhau thi rượt đuổi lũ dã tràng xem người và dã tràng ai chạy nhanh hơn. Chơi chán rồi lũ trẻ nhào xuống sông tắm, nước sông bên bồi ngầu đục phù sa nhưng mát rượi, đứa nào cũng lội như rái cá chẳng lo gì hụt chân, lại còn rủ nhau lội ra xa vớt lục bình, đặc biệt là mùa lục bình trổ hoa, cả một mặt sông tím ngát tuyệt đẹp.

Bãi sông làng tôi còn là điểm tập trung của đám đàn bà con gái giặt giũ, gánh nước. Những người đàn bà lam lũ sau một ngày lao động bưng thau quần áo ra bến sông vừa làm vừa trò chuyện râm ran. Các cô gái quê với đôi thùng thiếc, đòn gánh trên vai mặc nguyên bộ đồ bà ba, quần xăn ống cao, chân trần bước hẳn xuống mép nước nghiêng vai nhận đôi thùng cho đầy nước rồi thong thả gánh về. Những đêm trăng sáng khi thủy triều xuống, bãi sông làng là nơi vui chơi lý tưởng của trẻ con, rượt bắt, trốn tìm, nhảy dây…, cũng là nơi hò hẹn của những chàng trai cô gái với mối tình đầu đời. Họ đi xa xa một chút về phía những rặng bần đang mùa bông rải trắng trên những con sóng rì rào, nhấp nhô xô đẩy nhau trườn lên mép cát.

Mỗi lần về quê tôi đều muốn ra bãi sông làng, đi tha thẩn trên bãi cát dọc theo mép nước hay ngồi ở đâu đó trong góc khuất của ánh trăng dưới vòm lá tối để tha hồ xuôi ngược với thời gian tìm lại kỷ niệm đời mình đã ẩn vào lớp cát ướt bãi sông làng. Nhưng thật tiếc nay cái bãi cát rộng dài bừng lên sắc vàng óng khói sương ấy không còn nữa, giờ đã biến thành một bãi bùn đen xỉn. Người ta đã tận thu cát của bãi sông và chở về cho những công trình xây dựng chẳng biết nơi đâu. Bãi sông làng không còn cát, chỉ toàn bùn ngập chân nên chẳng ai thèm ra đó làm gì. Kể cả những cô gái gánh nước thế hệ bây giờ cũng ngại lấm chân.

Tất cả đã lùi vào quá khứ, thành kỷ niệm ngậm ngùi của một thời đã qua. Bãi sông làng đẹp đẽ quê tôi nay chỉ còn trong tâm tưởng./

Mùa Sen Quê Tôi

Tháng sáu, tháng bảy nắng như lửa nung mặt đường, đốt cháy những cánh rừng khô hạn, làm nứt nẻ những thửa ruộng cạn. Ấy vậy mà những bông sen vẫn nở, vẫn khoe sắc tươi hồng như thách thức với nắng hè nghiệt ngã. Trên các đầm lầy ao chuôm tù đọng bấy lâu nay bỗng vọt lên những búp sen tím hồng thanh khiết giữa mênh mông xanh ngăn ngắt của lá sen. Những bông sen như những cô gái đẹp vươn mình thoát khỏi chốn nhớp nhơ, kiêu hãnh dâng cho đời báu vật tuyệt mỹ của thiên nhiên.

Hoa Sen 

Giữa cái nắng chói chang như cháy mặt đường, những chiếc xe đạp chở đầy hoa sen của người bán hàng rong trên phố như nét chấm phá tự nhiên làm đẹp thêm cho bức tranh thành phố thời hiện đại, cho ta cái cảm giác mát mẻ thư thái. Đường phố như cũng dịu dàng hơn, lãng mạn hơn trong nắng hè gay gắt. Mua một bó sen về cắm vào bình, hương sen tỏa thơm ngan ngát khắp gian nhà.
Hoa sen nở giữa mùa hè thật chẳng khác gì vị thần tươi mát được phái xuống trần gian để làm dịu cái nóng khủng khiếp đang ngự trị đất trời. Hoa sen với người Việt Nam từ ngàn xưa đã được coi là một loài hoa tượng trưng cho vẻ đẹp cao quý mà tao nhã, rất đúng với tính cách của con người Việt Nam, luôn vươn lên trong mọi hoàn cảnh khó khăn. Với đạo Phật hoa sen còn mang một ý nghĩa đạo đức rất quan trọng đó là sự thanh bạch, nghị lực  sống phi thường và vô nhiễm: “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” là như vậy.

Cảm nhận được vẻ đẹp tinh túy và kiêu hãnh ấy, người xưa đã đưa hình tượng hoa sen vào các công trình nghệ thuật từ thơ ca nhạc họa đến những điêu khắc trong xây dựng. Trên những cánh đồng hoang, những đầm lầy, những ao hồ, người Việt đã không hề bỏ phí để trồng sen, bởi sen có sức sống mãnh liệt, sẵn sàng chấp nhận nơi bùn đen để vươn lên. Hoa sen ngoài vẻ đẹp cao sang thuần khiết, nó còn đem lại cho người nhiều món ăn, bài thuốc vô cùng quý giá. Những chiếc lá sen tươi còn là kỷ niệm xa xưa của một thời thơ ấu khi : “Những buổi học về không có nón/ Đội đầu chung một lá sen tơ” (Nguyễn Bính). Hay nắm xôi đậu xanh, dúm cốm vòng được gói trong những chiếc lá sen ấp ủ một mùi hương dìu dịu, thơm mát như hương vị của đất trời quê hương dù có đi đâu xa cũng không thể nào quên được.

Hoa sen trong tâm hồn người Việt luôn gắn bó như vậy, nhưng  hiện nay nơi miền quê hình như đang vắng bóng dần cái gọi là đầm sen. Những rãnh nước thải, những dòng  sông ô nhiễm thì cứ rộng dần ra mà hoa sen thì  chẳng thấy đâu. Còn nhớ hồi xưa mỗi lần đi ra Hà Nội trên Quốc lộ 1A qua đoạn Đò Lèn (Hà Trung), vào mùa sen nở tôi vẫn thường ngoái cổ  nhìn qua ô cửa kính ô tô ngắm hoa sen nở ngay sát bên đường. Đó là một đoạn mương dài dọc bên đường được trồng sen, nó đã từng làm dịu đi cả một đoạn đường nhựa nóng bỏng, mùi hương thơm ngát của nó làm sảng khoái cho bao khách lữ hành. Nhưng giờ đây, đâu rồi con đường hoa sen đã từng đem lại cho tôi bao cảm hứng say mê? Người ta bảo tôi lạc hậu quá, mương nước phải lấp đi để mở rộng đường chứ, ừ nhỉ, tôi buồn, chỉ biết ngậm ngùi thương sen chẳng còn nơi trú ngụ.

Thành phố của tôi đang mở rộng dần, đang lớn lên từng ngày, đẹp từng ngày như cô gái dậy thì biết chăm sóc bản thân, biết gắn lên mình nhiều đồ trang sức, biết đi thẩm mỹ viện… Nhưng hình như cái vẻ đẹp tự nhiên thì không còn nữa. Trong thành phố có bao nhiêu sông hồ, nhưng tịnh chẳng có nơi nào trồng sen. Những con hồ đã được khơi thông, kè đá nhưng nước lặng tờ chơ vơ như gái lỡ thì. Tôi cứ ước gì xung quanh nó là một bờ cỏ sạch, hoa sen phủ kín mặt hồ thì chắc sẽ có nhiều cặp tài tử giai nhân, tao nhân mặc khách đến để thưởng thức.

Mùa Sen

Hoa sen dễ tính và chiều lòng người lắm, nó có thể sống trong bùn lầy, nước đọng, nảy mầm trong bóng tối, vươn lên dưới nước sâu, biết gột rửa những rác rưởi bùn nhơ, biết thanh lọc bao độc tố để trả lại nguồn sống cho muôn loài thủy sinh, trả lại dòng nước mát cho con người. Hãy yêu thương loài hoa giản dị mà cao quý này, hãy ươm mầm chúng ngay từ bây giờ ở những nơi hoang hóa, hay ao hồ ô nhiễm để môi trường thêm thanh sạch, để mùa hè trên những phố phường có nhiều hơn những gánh hàng hoa, tỏa hương thơm ngát, làm dịu mát những ngày hè.

Bố Ơi !

Khao khát lớn nhất của con trai lúc này là hàng ngày được nói "thưa Bố con đi" và "thưa Bố con mới về". Nhưng con biết là khó lắm Bố nhỉ?

Cuộc sống cứ vội vã trôi nhanh một cách không ngừng, Bố đã rời xa Mẹ, con và gia đình cũng được 15 năm rồi đúng không Bố, nhanh quá mà con không tưởng nổi sao thời gian thấm thoát cứ nhẹ nhàng trôi nhanh như thế!

Bố mất ngày con mới lên 10, ấy thế mà giờ con trai của Bố đã là một du học sinh nơi phồn hoa phố thị xa quê hương, xa đất nước xa, mái nhà thân yêu để tự lập với những điều kiện khắc nghiệt nhất của cuộc sống này. Nhưng những đêm nơi phương xa này con vẫn khóc nấc vì nhớ Bố, con trai như quay muốn về tuổi thơ, quay về quãng thời gian 10 năm ngắn ngủi được Bố bồng bế và dạy bảo những lời yêu thương. Bố vẫn thường dạy chúng con rằng: “cuộc sống tuy khắc nghiệt và đầy nghịch cảnh nhưng các con hãy sống đúng với tư cách, trách nhiệm và bổn phận của một con người ý thức và có giáo dục, Bố chẳng thể cho các con hạt gạo, bát cơm nhưng bố sẽ cố gắng cho các con những giống lúa tốt nhất, để các con tư vun tự trồng…” mặc dù ngày đó đã con đã biết gì là nghịch cảnh! là trách nhiệm! là bổn phận và cũng đâu biết gì là cơ cực đâu chứ? bây giờ thì con đã đủ lớn để trường thành nhận biết được những điều Bố dạy, nhưng Bố đã rời xa con mãi mãi rồi !

Có lần xe con con trai hư giữa đường quốc lộ, trời tối mà lại không có chỗ sửa, con lại lủi thủi dẫn bộ chiếc xe máy, chưa bao giờ con nhận thức mình cần Bố như lúc ấy, muốn lắm lúc ấy lấy điện thoại, gọi cho Bố ơi!..., khóc òa lên "xe con trai của Bố hư giữa đường, con sợ lắm, Bố đến với con đi", rồi cứ thế chờ Bố chạy ngay đến, ôm con và bảo "Đừng sợ con trai của Bố, có Bố ở đây rồi", cũng chẳng biết Bố dùng cách nào, con tin chỉ cần là Bố, mọi thứ của con trai sẽ ổn. Nhưng mơ ước thôi, sự thật tối hôm đó, con đã phải dẫn bộ chiếc xe máy đi gần một cây số để về nhà, vừa đi vừa mệt, vừa sợ, vừa tủi thân, con đã khóc suốt cả quãng đường đi.

Đã có lần con chợt nhìn thấy những đừa con nhõng nhẽo bên Bố của nó, con lại chợt buồn và rưng rưng nước mắt, nhìn mà thèm lắm càm giác được Bố ôm vào lòng, ngày con thi đại học nhìn thấy các bạn có Bố đứng chở ngoài cổng trường con thèm lắm cảm giác có Bố bên cạnh hỏi han “con thi thế nào? Tốt không con? Con có mệt không…? Rồi ngày con nhận được giấy báo trúng tuyển con lại mừng vui, những lúc vui mừng như thế con lại cần một vòng tay ôm vào lòng và nói “con của Bố giỏi lắm, Bố tự hào về con..” nhưng những điều ấy đối với con chỉ là một giấc mơ thôi đúng không Bố….. Nhưng con biết nơi phương xa, thật xa nào đó Bố vẫn còn ngước mắt nhìn con, Bố vẫn tấm tắc khen rằng con trai của Bố can đảm và mạnh mẽ lắm, Bố tự hào về con! và điều đó là sự thật rằng Bố đang hiện diện trong trái tim và tinh thần con mỗi ngày có đúng không Bố!

Con trai mà! phải mạnh mẽ, cả phần của Bố nữa, để Mẹ và anh chị ở nhà yên tâm, nhưng có những lúc, con chỉ muốn là đứa con trai út mà Bố cưng chiều yêu thương.

Bố ơi

"Bố ơi" 2 chữ thân thương lắm nhưng khó còn có thể cất lên thành tiếng. Chỉ giữ mãi nó trong những trang nhật ký, như cách con giữ mãi Bố trong tim con vậy...

Bố ơi con yêu Bố!

Ngày của cha...chúc cho tất cả những người Cha trên trái đất này được vui tươi, hạnh phúc để vui sống bên những người con của mình

Xin chúc những người con luôn hạnh phúc vì còn có Cha để yêu thương và ôm ấp mỗi ngày, xin đừng làm cho ông phải buồn vì những lỗi lầm chúng ta vô tình hay cố ý làm cho Cha mình phải buồn.

Và cũng xin chúc cho tất cả những ai đã mất Cha luôn tự hào rằng Cha của chúng ta luôn dõi bước và đồng hành với chúng ta trong trái tim...cho dù ông có ở nơi đâu...??

                                                                                            Thanh Tran

Lá Cọ Quê Tôi

Phóng xe trên đường nhìn từng túi cọ ỏm nghi ngút khói, béo ngậy, vàng ươm khiến bao người vội vã cũng phải dừng xe, mua một túi về nhà thưởng thức. Những đồ ăn nhà quê thân thuộc ấy nhắc ta về những kỷ niệm, những giá trị cuộc sống bị thời gian vội vàng phủ lấp.

Lá Cọ

Mấy hôm rồi trời mưa dầm dề. Đã vào tháng Chạp, rét căm căm mà còn gặp cơn mưa trái mùa rây rả mấy ngày không chịu dứt khiến nhiều người ngao ngán. Ngồi bên nồi khoai luộc bốc khói nghi ngút, mẹ tôi vừa nhấm nháp miếng khoai vàng mật vừa nhìn ra trời nói bâng quơ: “Trông vậy thôi. Mưa rừng cọ gió rừng thông”. Thằng cu em láu táu chỉ háu ăn chưa kịp động não gì là lanh chanh hỏi: là sao mẹ...? Mẹ tôi cười, cốc đầu nó cái, không nói gì. Vì mẹ biết thừa có đứa trẻ nào sinh ra trên mảnh đất Phú Thọ này lại không hiểu quá rành rẽ về cây cọ - loài cây gắn bó đặc trưng của vùng trung du.

Tôi sinh ra ở thành phố, nơi không có những đồi cọ, rừng cọ bạt ngàn nhưng xen giữa phố xá hiện đại, nhà cửa khang trang vẫn thấp thoáng những bóng cọ thân quen. Song cây cọ chỉ thực sự gần gũi thân thuộc với tôi sau mỗi chuyến về quê cùng bố mẹ. Theo những vòng bánh xe rời thành phố, tôi ngày bé nào có biết bao nhiêu kilomet gì đâu, chỉ thấy ven đường những dãy nhà cao tầng, san sát ngày càng bé lại, thưa ra, con đường quốc lộ không còn nghiêng mình thoai thoải mà phải dần uốn lượn theo những quả đồi lúp xúp, và những bóng cọ bỗng đâu hiện ra rợp mắt, lá tròn xào xạc xôn xao như chào đón là tôi biết mình đã về đến quê hương Phù Ninh – nơi được coi là thủ phủ của cây cọ Phú Thọ.

Cây cọ mỗi năm đều đặn mọc 12 tàu lá, thân cao thêm chừng 20cm. Tính theo mốc đó, cây cọ càng cao giá trị sử dụng càng lớn. Từ ngày bé tôi đã biết phụ mẹ quét nhà bằng chổi bện từ bẹ cọ bé con con, còn mẹ tôi quét sân bằng cây chổi lá cọ cao quá vai người lớn. Mùa hè tôi nằm mành cọ mát rượi, mùa đông tôi được thưởng thức món cọ ỏm béo ngậy ngon tuyệt vời, đánh bay cái lạnh cái đói mỗi khi đi học về. Về quê tôi còn được thấy các chú các bác dựng nhà từ cây cọ, lợp nhà bằng lá cọ, ngay cả những cây cầu, những xô nước, máng lợn hay đôi đũa trong nhà cũng từ cây cọ mà ra. Cây cọ thân thuộc với tôi là thế, hữu ích trong cuộc sống là thế mà mỗi lần về quê tôi lại chẳng màng đến những “anh cọ” to lớn, xù xì đằng ấy. 

Tôi chỉ thích chơi với những “em” cọ non cao lúp xúp đến đầu đứa trẻ 7 tuổi là tôi. Cây bé xíu mà lá đã xòe tròn che kín gốc. Lá mọc ra từ đất chứ chưa có thân, úm tròn lại được tôi tưởng  tượng như một túp lều dã ngoại, mỗi lần chui vào là cười khúc khích. Ngó từ túp lều đó lên, thấy từng tia nắng chiếu qua kẽ lá xanh, nhảy tíu tít trên vai trên áo, thấy cọ sao giống mặt trời xanh, giống chiếc ô che nắng râm mát đường em đi trong bài hát “Đi học” năm nào thế. Ngắm nhìn những em cọ non ấy, cái làm tôi khoái nhất nhưng cũng rụt rè muốn thưởng thức nhất là những lá cọ non. Những búp lá xanh đâm ra từ giữa lùm ấy sao cứ xanh non mỡ màng đến thế. Lá cọ mọc ra như hình dẻ quạt. Ban đầu là những búp lá, nhọn hoắt, cứng chắc đâm thẳng lên trời như cây quạt giấy còn gấp chặt chưa mở. Mấy hôm sau lá bắt đầu từ từ mở ra, như nghe ngóng thế giới xung quanh, như chờ từng ngọn gió mơn man, từng ánh nắng tíu tít tới khẽ gọi mới chịu từ từ xòe lá. Lá non mở ra xanh trong như ngọc, mềm mại như lụa chứ không còn cứng chắc như đinh như từ mấy hôm trước nữa. Đấy là tôi mê mẩn nhất và cũng rụt rè nhất. 

Tôi cứ muốn đứng ngắm mãi, mân mê mãi những tờ lá non ấy, nhưng lại lo sợ rồi mấy hôm nữa lá sẽ già đi mất, không còn vẻ non tơ mỡ màng nữa. Tôi chỉ muốn ngắt những đọt lá, tờ lá xanh non ấy vào nhà mà nhìn ngắm cho thỏa thích, để lá non không bao giờ già. Song nhìn vậy thôi chứ lá cọ rất dai. Vừa mới mọc ra đã nhất quyết không rời khỏi cuống nên tôi dù có đánh đu cũng chỉ thêm xước tay, thậm chí lá ngã chỗ đít ra sau chứ cũng không tài nào hái được. Biết tôi lần nào về cũng vậy, bố tôi đứng trên sân với cây quạt cọ trên tay từ lúc nào, vừa vẫy tôi vào nhà vừa cười vang khiến tôi thấy mình thật xấu hổ.

Năm nay mùa đông đến muộn hơn mọi năm, nhưng cái rét để dành bao giờ cũng thấm thía, buốt giá hơn. Phóng xe trên đường nhìn từng túi cọ ỏm nghi ngút khói, béo ngậy, vàng ươm khiến bao người vội vã cũng phải dừng xe, mua một túi về nhà thưởng thức. Những đồ ăn nhà quê thân thuộc ấy nhắc ta về những kỷ niệm, những giá trị cuộc sống bị thời gian vội vàng phủ lấp.

Cọ Quê

Cây cọ trung du vẫn luôn là niềm từ hào của người dân Phú Thọ, vẫn luôn phát huy giá trị kinh tế và giá trị tinh thần của mình trong cuộc sống. Trong cuộc sống hiện đại hôm nay, con người không chỉ biết phát huy những giá trị truyền thống mà còn phát hiện thêm nhiều công dụng, giá trị mới của cây cọ, như ép dầu cọ, làm đồ thủ công mỹ nghệ xuất khẩu. Những phát hiện mới ấy sẽ gia tăng giá trị của loài cây đất cội nguồn, để cây không chỉ trực tiếp phục vụ cuộc sống người dân mà còn đem lại lợi nhuận, việc làm, bắc cây cầu đưa người dân sang bờ làm giàu, khấm khá.

Cây cọ Phú Thọ quê tôi cũng lớn lên cùng người. Xưa cây gắn bó với cuộc sống văn minh lúa nước, nay lại đồng hành với người dân trong nền kinh tế thị trường. Cây cọ luôn là một biểu tượng ý nghĩa của quê hương Đất Tổ, luôn xòe bóng mát chở che cho những giá trị tinh thần vĩnh cửu.

                        Trích Tản Văn Nghệ Thuật (Văn Học Việt Nam)

Lục Bình Quê Tôi

Cái chân chất đượm tình của người Nam bộ mãi vẹn nguyên, như hoa lục bình nở trên sông, mặc mùa cạn hay mùa lũ lớn.

Đã bao giờ bạn nhìn thấy lục bình trôi trên sông? Ở bất cứ nơi đâu, dù là sông Tiền, sông Hậu bao la trù phú; sông Hương cổ kính và thơ mộng bên cạnh cố đô, hay sông Ngàn phố, Vàm Cỏ... ta đều có thể bắt gặp những cụm lục bình xanh ngắt. 

Lục bình nở hoa, những cánh mỏng manh, tim tím nhẹ nhàng đầy lãng mạn. Hoa không thơm, không rực rỡ, và chẳng bao giờ được nâng niu mang cắm trong bình để điểm tô cho nhịp sống thường ngày một chút sắc hương như hoa sen, hoa súng - nhưng lại có duyên, cái duyên quê bình dị và quyến rũ. Sắc tím dịu dàng ấy chỉ có thể làm nên vương vấn khi được giữ nguyên trên cái lênh đênh của sông nước, từng bông đơn lẻ kết lại bên nhau để tím thủy chung loang đầy mặt sông, gieo vào lòng người bàng bạc niềm thương nhớ...

Chẳng thế mà ngày nhỏ, có lần tôi nằng nặc đòi chị Hai khều cho bằng được một bông lục bình, mang vào nhà cắm. Nhưng cái tôi có được trên tay chỉ là những cánh hoa tím mong manh có phần dập nát, và cứ dần héo rũ bứt ra khỏi bộ rễ chìm trong nước. Chị nhìn mặt tôi thất vọng mà cười buồn: "Có những vẻ đẹp em chỉ có thể chiêm ngưỡng mà không bao giờ có thể sở hữu cho riêng mình". Câu nói ấy đến giờ tôi vẫn nhớ, và mới hiểu hết ý nghĩa của nó khi bắt đầu có những vấp váp trên mỗi bước tôi đi...

Lục bình trôi theo con nước, cứ từng cụm, từng cụm. Có những khi sóng đánh mạnh khiến chúng tan ra thành từng nhánh, trôi lẻ loi một mình trong âm thầm lặng lẽ. Nhưng dù là đơn lẻ hay thành đám đi chăng nữa thì lục bình vẫn là lục bình - chúng vẫn có một đời sống và một sức chịu đựng, sản sinh mạnh mẽ vô tận. Phía trên mặt nước là những chiếc lá dày, xanh ngắt mở lòng ra đón ánh dương bừng sáng hoặc đẫm chút sương đêm. Phía dưới, chìm trong mặt nước là một bộ rễ dài ngậm chút hương phù sa mà sống. Nước lớn, lục bình trôi đi - trôi đi mãi cho đến một ngày nào đó mỏi gót lãng du mới dạt vào bờ sông hay một bờ ruộng hoang. Và ở đó chúng sinh sôi, nảy nở để đợi một ngày con nước mới trở về bắt gặp và réo gọi, chúng lại ra đi...

Bởi gắn liền với con nước, "như chim liền cánh, như cây liền cành" mà vùng sông nước Nam Bộ nghiễm nhiên trở thành xứ sở của lục bình. Hoa nở trên sông hầu như suốt cả bốn mùa, nhưng rộ lên rõ nhất là vào cuối đông cho đến hết cả xuân ấm... Chúng luôn hiện hữu trong tôi như một hình ảnh đặc trưng nhất khi nghĩ về những kiếp người trên sóng nước phương Nam bươn trải với cuộc đời.

"Về phương Nam ngắm sông ngậm ngùi

Thương những đời như lục bình trôi"

Tôi theo câu hát ấy của Vũ Đức Sao Biển tìm về với sông nước phương Nam để cảm nhận nhịp sống lênh đênh "như lục bình trôi" nơi những con thuyền tất tả xuôi ngược trên sông. Chòng chành con thuyền nhỏ giữa dòng - nhưng từ đó mở ra cả một không gian sống, vừa là nơi buôn bán, vừa là nơi sinh hoạt của mỗi gia đình. Từng chiếc ghe chất đầy các loại trái cây mang hương vị đặc trưng sông nước sẽ theo những nhánh sông Cửu Long xuôi về các chợ nổi như Cái Bè (Tiền Giang), Cái Răng (Cần Thơ), tấp nập người bán kẻ mua... Rồi sau những không khí rộn ràng của tiếng nói cười, mua bán như thế, khi mỗi phiên chợ khép lại luôn là những khoảng lặng, đối mặt với nỗi lo cơm áo gạo tiền, hôm nay lo chưa hết đã lo tràn sang cả ngày mai... Thương ánh  mắt mẹ già con thơ trong một sớm lũ về chống con sào cầm cự giữa mênh mông sóng nước đục ngầu, gắng qua một mùa đói nhói lòng..

Kiếp nghèo thân phận nổi nênh, nhưng cái chân chất đượm tình của người Nam bộ thì mãi còn vẹn nguyên - như hoa lục bình nở trên sông, mặc mùa cạn hay mùa lũ lớn - vẫn cứ thấy một sắc tím mong manh trên thảm lá mướt xanh lấp lánh dưới ánh mặt trời. Bạn hãy thử dừng chân ghé lại bất kỳ ghe thuyền nào trên sông Tiền, sông Hậu mà xem, sẽ luôn gặp những nụ cười mến khách, dễ gần như gặp người hàng xóm thân thuộc nhiều năm. Họ nghèo đấy, tất tả bươn mình cơ cực, lo toan đấy nhưng ít khi bắt gặp một nét bi quan trên gương mặt.

Đôi lúc tôi cứ nghĩ: Nếu được chọn giữa một kiếp sống thanh thản, tự do bầu bạn với sông nước, giăng lưới buông câu bình lặng với một cuộc sống ồn ào, chen đua (thậm chí là giành giật, giẫm đạp lên nhau từng phút, từng giờ nơi thị thành hối hả kia), có lẽ họ sẽ vẫn chọn kiếp sống trên sông. Dẫu nổi nênh, mặc gió giông mưa nắng, mặc vất vả lo toan, họ vẫn thủy chung cùng dòng nước với tình người chân chất ấm nồng  - như lục bình hoài tím mênh mang...

                                                                                                                 Đình Khoa

Tháng Sáu Ngày Hẹn Trong Mưa Kỷ Niệm

Bỗng nghe sấm rền tháng sáu Dòng sông vẫy gọi nhau về…” Tháng sáu trở về chấp chới ngoài hiên nhà bằng những cơn mưa đột ngột, tháng sáu lúc nào cũng dịu dàng và đầy yêu thương dù rằng nhiều mưa lạnh, dù câu ca của Phú Quang cứ vang lên trong phòng trống, chẳng bao giờ em muốn mình như con chim sẻ nhỏ bay mất khỏi vùng trời bình yên của mình: Anh! Tháng sáu về mang theo cả những ngày đầu tiên của chúng mình. Mình gặp nhau, đó là duyên may nhưng yêu nhau, đó là sựa lựa chọn của trái tim mà không bao giờ hối tiếc. Yêu - được yêu, giận hờn - yêu thương, xa xôi - gần gũi, buồn - vui, hạnh phúc - đau khổ, ngọt - đắng… tất cả đều là những “gia vị tình yêu, khi ta đã cùng nắm tay nhau đi qua những gập ghềnh, đi qua những ngày tháng xa cách thì thời gian – không gian – khoảng cách chẳng còn cản trở mình vẫn yêu thương, quan tâm, chăm sóc và nghĩ về nhau. Chiều nay, trên con đường quen tiếng chim vẫn lao xao trên vòm lá, dòng người vẫn tấp nập vội vã, nắng vẫn nhảy nhót trên vai người, ngã tư kia vẫn im lìm đợi những dấu chân qua, chẳng biết có đợi dấu chân của một người đứng đợi và của một người tìm đến vòng tay ấm áp không nhỉ? Em đứng ở đầu con đường, những kỷ niệm, dáng hình yêu thương vẫn hiện lên trước mắt không mờ nhạt vì thời gian… thế rồi mưa, mưa trôi qua kẽ tay. Em tự nhủ mình, vẫn luôn giữ mãi những yêu thương, không trôi tuột đi khi chúng mình vẫn trân trọng từng giây phút có nhau, ghét nhau thì dễ, để yêu thương mới là khó…

Tháng sáu về, em lại được về với tràn ngập cảm xúc trong mùa mưa, mùa yêu vĩnh viễn trong tim. Chỉ là cái cớ thôi để nhớ, nhưng tháng sáu thực sự rất ấm áp và dễ ru lòng người tìm về với nỗi nhớ và chứa chan kỷ niệm. Có em và anh trong mùa mưa, mùa của những cơn bão xa cùng những chuyến đi trên những cánh đồng thơm mùi lúa, đến những lũy tre đầu làng, con kênh trước ngõ cùng đàn cò bay phía sau nhà. Có những xao lòng của người nông dân theo nắng mưa của những cung đường mang trong mình trăn trở về những ánh mắt trẻ thơ chờ đón những ánh sáng ngọn đèn phía xa xa ngoài đồng. Tháng sáu có cả những cơn mưa của đầu mùa cô đơn lặng lẽ rơi, của câu vọng cổ vang lên từ người dân làng quê em, của những cơn mưa buồn không giấu hết được vào đáy mắt. Em muốn trở lại cánh đồng trong tháng sáu, tìm về những kỷ niệm nhỏ dại cùng Ba trên chiếc xuồng thả lưới bắt cá vào chiều tháng 6, tìm về trên những con đường làng quanh co rợp bóng mát để với tay lên tưởng chạm đến một màu xanh bất tận, về với một lời hẹn hò … Tháng sáu dần về, hẹn hò nhau một ngày tháng sáu anh nhé…

                                                                    Thanh Trúc